Gherb elliri “Uyghur irqiy qirghinchiliqi” gha xatime bérish üchün néme qilishi kérek?

Ixtiyariy muxbirimiz ekrem
2022.12.13
irqiy-qirghinchiliq-yighini-2.jpg Zurik shehiridiki asiya medeniyet merkizide ötküzülgen “Gherb elliri Uyghur irqiy qirghinchiliqini toxtitish üchün néme qilishi kérek?” yighindin körünüsh. 2022-Yili 11-dékabir, shiwétsariye.
RFA/Ekrem

11-Dékabir küni gérmaniyening karlisruhe shehiride “Uyghur irqiy qirghinchiliqi küni” we “Xelq'ara insan heqliri küni” munasiwiti bilen ilmiy muhakime yighini ötküzülüp, Uyghurlarning nöwettiki weziyiti toghrisida doklatlar bérilgen. Karlsruhe shehiridiki Uyghur ziyaliysi enwer exmet ependining bildürüshiche, bu yighinni 14 kishilik hoquq teshkilati birlikte teshkilligen bolup, yighin'gha sheher bashliqini öz ichige alghan bir qisim hökümet erbablirimu qatnashqan. Yighinda Uyghur irqiy qirghinchiliqigha xatime bérish mesilisi nuqtiliq muzakire témisi bolghan.

Aldinqi bir heptide shwétsariye arqa-arqidin Uyghurlargha munasiwetlik bir yürüsh pa'aliyetler bolup ötken. Shwétsariye Uyghur jem'iyitining rehberliridin andéli memetkerimning bildürüshiche, 10-dékabir küni zurik shehiridiki asiya medeniyet merkizide “Gherb elliri Uyghur irqiy qirghinchiliqini toxtitish üchün néme qilishi kérek?” dégen témida muhakime yighini uyushturulghan. Yighin'gha lagér shahiti sayragül sawutbay bilen “Tajdar guwahchi” qatarliq eserlerning aptori aliksandér kawiliyus xanimlar teklip qilin'ghan. Shwétsariyediki Uyghur ziyaliysi hebibullaning bayan qilishiche, yighin'gha bir qisim Uyghur tetqiqatchiliri, yazghuchilar we siyasiyonlar qatnashqan.

“Uyghur irqiy qirghinchiliqi küni” we “Xelq'ara insan heqliri küni” munasiwiti bilen ötküzülgen yighindin körünüsh. 2022-Yili 11-dékabir, shiwétsariye.

Merkizi zurik shehiridiki asiya medeniyet merkizining mes'ulliridin daniyal shireynér ependi bu yighin munasiwiti bilen ziyaritimizni qobul qilghanda, shi jinping hakimiyitining sherqiy türkistanda yürgüzüwatqan irqiy qirghinchiliq siyasitining yighinda asasliq küntertipni igiligenlikini ilgiri sürdi. U mundaq deydu: “Biz shwétsariye Uyghur jem'iyiti bilen birlikte lagér shahiti sayragül sawutbay we yazghuchi aliksandér kawiliyusni teklip qilip shi jinpingning sherqiy türkistandiki istratégiyelik siyasetliri heqqide melumat bérish yighinini uyushturduq. Bu yighin 10-dékabir xelq'ara insan heqliri künini hemde london Uyghur soti ötken yili sherqiy türkistandiki zulumlar üstidin irqiy qirghinchiliq qararini chiqarghan 9-dékabir ‛Uyghur irqiy qirghinchiliqi küni‚ ni xatirilesh munasiwiti bilen uyushturuldi. Lagér shahiti sayragül sawutbay we yazghuchi aliksandér kawiliyuslar yighinda sherqiy türkistanda yüz bériwatqan insan heqliri depsendichilikining inchike tepsilatliri toghrisida etrapliq melumatlar berdi. Mesilen, sherqiy türkistanda dawam qiliwatqan irqiy qirghinchiliqqa a'it mejburiy emgek, mejburiy tughmas qilish, ten jazasi, ölüm qatarliqlar. Pakitlar we shahitlarning bayanliri sherqiy türkistandiki jaza lagérlirida Uyghur xelqi duch kéliwatqan paji'ening éghirliq derijisini yorutup berdi. Shi jinpingning bu irqiy qirghinchiliq siyasitini pütün dunyagha tonutush lazim”.

Zurik shehiridiki asiya medeniyet merkizide ötküzülgen “Gherb elliri Uyghur irqiy qirghinchiliqini toxtitish üchün néme qilishi kérek?” yighindin körünüsh. 2022-Yili 11-dékabir, shiwétsariye.

Shiwétsiyedin kélip bu pa'aliyetke qatnashqan lagér shahiti sayragül sawutbay bu xususta ziyaritimizni qobul qilghanda, yighinda özining jaza lagérliri toghrisida guwahliq bergendin bashqa, “Gherb elliri Uyghur irqiy qirghinchiliqini toxtitish üchün néme qilishi kérek? néme qilalaydu?” dégendek so'allargha jawab bérishke tirishqanliqini hemde shwétsariyening dangliq axbarat organlirining ziyaretlirini qobul qilghanliqini tilgha élip ötti.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.