Уйғур һәйити малайсияда уйғурларниң нөвәттики җиддий әһвалини аңлатти

Ихтиярий мухбиримиз арслан
2020-01-29
Share
malaysiya-uyghur-ziyaret-1.jpg "шәрқий түркистан дипломатийәси һәрикити" мәркизиниң икки кишилик һәйәти малайсияда зиярәттә болди. 2020-Йили 20-январ, малайсия.
RFA/Arslan

Мәркизи истанбулдики шәрқий түркистан тәшкилатлар бирликиниң тәшәббуси билән уйғур мәсилисини ислам дунясиға кәң тонуштуруш мәқситидә йеқинда "шәрқий түркистан дипломатийәси һәрикити" намлиқ бир мәркәз қурулған иди.

Бу мәркәзниң орунлаштуруши билән истанбулдики шәрқий түркистан ахбарат вә тәшвиқат җәмийитиниң рәиси доктор абдулварис хотәни вә австралийә шәрқий түркситан җәмийитиниң рәиси нурмуһәммәд түркистани әпәндиләрдин тәркиб тапқан икки кишилик һәйәт 20-январ күни малайсияда зиярәттә болди. Улар малайсияниң бир қисим дөләт әрбаблири, аммиви тәшкилатларниң мәсуллири билән учрашти вә уйғурлар мәсилиси тоғрисида музакирәләр елип барди. Һәйәт йәнә малайсиядики йәрлик иҗтимаий тәшкилатлар тәрипидин уюштурулған мәхсус йиғинларға қатнишип, малайсия хәлқигә уйғурлар дуч келиватқан мәсилиләрни тонуштурди.

Доктор абдулварис хотәнниң билдүрүшичә, улар зиярәт җәрянида малайсиядики перлис вилайитиниң баш муптиси профессор, доктор әсир зәйнулабидин вә малайсияниң таратқу-ахбарат министири билән көрүшкән. Ундин башқа улар йәнә малайсияниң бир қанчә шәһәрлиригә берип, иҗтимаий тәшкилатларниң мәркәзлиридә, мәсчитләрдә, университетларда уйғур мәсилиси тоғрилиқ доклат бәргән. Һәйәт йәнә малайсияниң дөләт телевизийә қаналлири вә башқа бир қанчә йәрлик ахбарат васитилириниң зиярәтлирини қобул қилип, уйғурлар мәсилисини аңлатқан.

Учришишта профессор зәйнулабидин өзиниң уйғур мәсилисигә йеқиндин көңүл бөлүп келиватқанлиқини, бундин кейинму перлис вилайитидики тәшвиқат васитилиридә уйғурлар һәққидики тәшвиқатни күчәйтидиғанлиқини билдүргән.

Доктор абдулварис хотәни бу қетимлиқ зияритиниң асасий мәқситиниң малайсия хәлқигә уйғурларниң һазирқи әһвалини тәпсилий аңлитиш, шуниң билән биргә малайсия хәлқи вә иҗтимаий тәшкилатлар билән һәмкарлиқ орнитиш, өз-ара мунасивәтни күчәйтиш, хәлқ дипломатийәси һәрикити елип бериштин ибарәт икәнликини билдүрди.

Зияритимизни қобул қилған нурмуһәммәд түркистани малайсия хәлқиниң уйғурларниң бешиға келиватқан мусибәтләргә һәссидарлиқ қилидиғанлиқини, уларниң уйғурлар мәсилисигә йеқиндин көңүл бөлүшкә башлиғанлиқини көрүп йәткәнликини билдүрди.

Нурмуһәммәд түркистаниниң билдүрүшичә, улар зиярәт җәрянида һәр саһәдики кишиләргә уйғурлар мәсилисини аңлитиш билән бир вақитта йәнә малайсияниң һөкүмәт әрбаблири вә башқа муһим шәхсләр билән елип берилған учришишларда уларни хитайдин агаһ болуш һәққидә агаһландурған икән.

Нурмуһәммәд түркистани сөзидә йәнә буниңдин кейин уйғурлар мәсилисини мәйли малайсия хәлқи арисида болсун яки малайсия ахбарат саһәсидә болсун күнтәртипкә кәлтүрүш үчүн малайсиядики бир қисим иҗтимаий тәшкилатлар билән бирликтә һәрикәткә қилишқа вәдиләшкәнликини билдүрди.

Доктор абдулварис хотәни бу қетимлиқ зиярити җәрянида малайсияниң куала-лампор, келантан, тирангану қатарлиқ 7 шәһиридә һәр саһәдики хәлқ аммисиға уйғурлар мәсилисини аңлатқанлиқини, малайсиядики һөкүмәт әрбаблириға уйғурларға алақидар бир қанчә түрлүк тәләпләрни сунғанлиқини билдүрди.

Һәйәт 26-январ әтигән малайсиядики ислам партийәси һакимийәт йүргүзүватқан тирангану иштатини зиярәт қилған. Һәйәтни тирангану иштатиниң муавин башлиқи, ислам партийәсиниң муавин рәиси муһәммәт нурһәмзә вә иштатлиқ мәһкимә шәрийниң мәслиһәтчиси, иштатлиқ истратегийә-тәрәққият бөлүминиң башлиқи болуп муһим кишиләр күтүвалған.

Һәйәт йәнә малайсияниң мәхсус диний қанили болған "һиҗрәт" қанилиниң зияритини қобул қилип, уйғурларниң һазирқи вәзийитини аңлатқан.

Абдулварис хотәни 1-айниң 20-күнидин 30-күнигичә 10 күнлүк вақитни пиланлап барған болсиму, бирақ малайсиядики бәзи тәшкилатлар уйғур мәсилисини малайсияниң һәр қайси шәһәрлиридә аңлитишни тәләп қилғанлиқи үчүн зиярәт пиланини йәнә бир қанчә күн узартқанлиқини билдүрди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт