Uyghur hey'iti malaysiyada Uyghurlarning nöwettiki jiddiy ehwalini anglatti

Ixtiyariy muxbirimiz arslan
2020-01-29
Élxet
Pikir
Share
Print
"Sherqiy türkistan diplomatiyesi herikiti" merkizining ikki kishilik hey'eti malaysiyada ziyarette boldi. 2020-Yili 20-yanwar, malaysiya.
"Sherqiy türkistan diplomatiyesi herikiti" merkizining ikki kishilik hey'eti malaysiyada ziyarette boldi. 2020-Yili 20-yanwar, malaysiya.
RFA/Arslan

Merkizi istanbuldiki sherqiy türkistan teshkilatlar birlikining teshebbusi bilen Uyghur mesilisini islam dunyasigha keng tonushturush meqsitide yéqinda "Sherqiy türkistan diplomatiyesi herikiti" namliq bir merkez qurulghan idi.

Bu merkezning orunlashturushi bilen istanbuldiki sherqiy türkistan axbarat we teshwiqat jem'iyitining re'isi doktor abdulwaris xoteni we awstraliye sherqiy türksitan jem'iyitining re'isi nurmuhemmed türkistani ependilerdin terkib tapqan ikki kishilik hey'et 20-yanwar küni malaysiyada ziyarette boldi. Ular malaysiyaning bir qisim dölet erbabliri, ammiwi teshkilatlarning mes'ulliri bilen uchrashti we Uyghurlar mesilisi toghrisida muzakireler élip bardi. Hey'et yene malaysiyadiki yerlik ijtima'iy teshkilatlar teripidin uyushturulghan mexsus yighinlargha qatniship, malaysiya xelqige Uyghurlar duch kéliwatqan mesililerni tonushturdi.

Doktor abdulwaris xotenning bildürüshiche, ular ziyaret jeryanida malaysiyadiki pérlis wilayitining bash muptisi proféssor, doktor esir zeynul'abidin we malaysiyaning taratqu-axbarat ministiri bilen körüshken. Undin bashqa ular yene malaysiyaning bir qanche sheherlirige bérip, ijtima'iy teshkilatlarning merkezliride, meschitlerde, uniwérsitétlarda Uyghur mesilisi toghriliq doklat bergen. Hey'et yene malaysiyaning dölet téléwiziye qanalliri we bashqa bir qanche yerlik axbarat wasitilirining ziyaretlirini qobul qilip, Uyghurlar mesilisini anglatqan.

Uchrishishta proféssor zeynul'abidin özining Uyghur mesilisige yéqindin köngül bölüp kéliwatqanliqini, bundin kéyinmu pérlis wilayitidiki teshwiqat wasitiliride Uyghurlar heqqidiki teshwiqatni kücheytidighanliqini bildürgen.

Doktor abdulwaris xoteni bu qétimliq ziyaritining asasiy meqsitining malaysiya xelqige Uyghurlarning hazirqi ehwalini tepsiliy anglitish, shuning bilen birge malaysiya xelqi we ijtima'iy teshkilatlar bilen hemkarliq ornitish, öz-ara munasiwetni kücheytish, xelq diplomatiyesi herikiti élip bérishtin ibaret ikenlikini bildürdi.

Ziyaritimizni qobul qilghan nurmuhemmed türkistani malaysiya xelqining Uyghurlarning béshigha kéliwatqan musibetlerge hessidarliq qilidighanliqini, ularning Uyghurlar mesilisige yéqindin köngül bölüshke bashlighanliqini körüp yetkenlikini bildürdi.

Nurmuhemmed türkistanining bildürüshiche, ular ziyaret jeryanida her sahediki kishilerge Uyghurlar mesilisini anglitish bilen bir waqitta yene malaysiyaning hökümet erbabliri we bashqa muhim shexsler bilen élip bérilghan uchrishishlarda ularni xitaydin agah bolush heqqide agahlandurghan iken.

Nurmuhemmed türkistani sözide yene buningdin kéyin Uyghurlar mesilisini meyli malaysiya xelqi arisida bolsun yaki malaysiya axbarat saheside bolsun küntertipke keltürüsh üchün malaysiyadiki bir qisim ijtima'iy teshkilatlar bilen birlikte heriketke qilishqa wedileshkenlikini bildürdi.

Doktor abdulwaris xoteni bu qétimliq ziyariti jeryanida malaysiyaning ku'ala-lampor, kélantan, tiran'ganu qatarliq 7 shehiride her sahediki xelq ammisigha Uyghurlar mesilisini anglatqanliqini, malaysiyadiki hökümet erbablirigha Uyghurlargha alaqidar bir qanche türlük teleplerni sun'ghanliqini bildürdi.

Hey'et 26-yanwar etigen malaysiyadiki islam partiyesi hakimiyet yürgüzüwatqan tiran'ganu ishtatini ziyaret qilghan. Hey'etni tiran'ganu ishtatining mu'awin bashliqi, islam partiyesining mu'awin re'isi muhemmet nurhemze we ishtatliq mehkime sher'iyning meslihetchisi, ishtatliq istratégiye-tereqqiyat bölümining bashliqi bolup muhim kishiler kütüwalghan.

Hey'et yene malaysiyaning mexsus diniy qanili bolghan "Hijret" qanilining ziyaritini qobul qilip, Uyghurlarning hazirqi weziyitini anglatqan.

Abdulwaris xoteni 1-ayning 20-künidin 30-künigiche 10 künlük waqitni pilanlap barghan bolsimu, biraq malaysiyadiki bezi teshkilatlar Uyghur mesilisini malaysiyaning her qaysi sheherliride anglitishni telep qilghanliqi üchün ziyaret pilanini yene bir qanche kün uzartqanliqini bildürdi.

Toluq bet