Мишел бачелет немә үчүн йәнә бир қетим вәзипә өтәшни халимиди?

Ихтиярий мухбиримиз әкрәм
2022.06.14
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp
Мишел бачелет немә үчүн йәнә бир қетим вәзипә өтәшни халимиди? Б д т кишилик һоқуқ алий комиссари мишел бачелет(Michelle Bachelet) хитай зиярити җәрянида хитай дөләт рәиси ши җинпиң билән син арқилиқ көрүшкән. 2022-Йили 25-май, бейҗиң.
AP

Хәвәрләргә асасланғанда, 13-июн җәнвәдә чақирилған б д т кишилик һоқуқ кеңиши йиғинида сөз қилған мишел бачелет, өзиниң ахириқи қетим йиғинға риясәтчилик қиливатқанлиқини, кишилик һоқуқ кеңишидин әмди қайта вәзипә елишни халимайдиғанлиқини билдүргән. У буниң сәвәбини шәхсий турмушиға бағлиған болуп, елан қилинмиған уйғурларға аит доклат яки 5-айдики хитай зиярити билән алақиси барлиқини рәт қилған.

Бирақ мәтбуатлар гоя мишел бачелетниң мушу “шәхсий қарари” ни күтүп турғандәкла, буни “һәйран қаларлиқ хәвәр” дәп атап, 13-июн өз сәһипилиридә бу һәқтә бәс-бәстә мәлуматлар елан қилди. Әслидә һәйран қаларлиқи мишел бачелетниң кишилик һоқуқ кеңишидин иккинчи қетим вәзипә елишни халимаслиқ мәсилиси әмәс, бәлки ахбарат саһәсиниң уйғурлар мәсилисигә четилған мишел бачелетқа болған диққәт-итибариниң йүксәклики болса керәк.

Германийәдики ARD телевизийә қанилиниң хәвиридә баян қилинишичә, чилиниң сабиқ пиризденти, б д т кишилик һоқуқ кеңишиниң алий комиссари мишел бачелет 70 йешида хитайниң “уйғур ирқий қирғинчи” вә “инсанийәткә қарши җинайәт” лирини тәкшүримән хитайға дәп берип, бу қирғинчилиқниң, бу җинайәтниң баш җавабкари болған ши җинпиң билән рәсимгә чүшүп қайтип кәлгән. “әйнәк” журнилиниң тилға елишичә, мишел бачелетниң хитай зиярити апәт характерлик һадисә болған. У бейҗиңда чақирилған мухбирларни күтивелиш йиғинида хитайниң тәшвиқатиға қорал болуп бәргән. “җәнубий германийә гезити” ниң тәкитлишичә, мишел бачелет хитай зияритидә уйғурларниң кишилик һоқуқ дәпсәндичилики тоғрисида зуван сүрмәйла қалмай, хитайниң қулиқиға хуш яқидиған ибариләрни қолланғанлиқи үчүн, хәлқара җәмийәтниң қаттиқ тәнқидигә дуч кәлгән. “заман” гезитиниң әскәртишичә, мишел бачелетниң хитай зиярити чоң бир хаталиқ болупла қалмай, униң вәзиписидин айрилиштин илгири уйғурлар тоғрисида һазирланған доклатни елан қилмаслиқиму зор хаталиқ һесаблинидикән.

Германийәдики даңлиқ ахбарат вастилирида мишел бачелет тоғрисида елан қилинған бу хәвәрләрдә милйондин артуқ уйғурларниң җаза лагерлириға қамилип “ирқий қирғинчилиқ” вә “инсанийәткә қарши җинайәт” ләрниң қурбаниға айлиниватқанлиқи, нурғунлиған мәхпий һөҗҗәтләрниң буни дәлил-испатлар билән тәминлигәнлики баян қилинған болсиму, бирақ мишел бачелетниң қайта вәзипә алмаслиқидики һәқиқий сәвәб оттуриға қоюлмиған.

У һалда, мишел бачелет немә үчүн йәнә бир қетим вәзипә өтәшни халимайду?

Һазир түркийәдә паалийәт елип бериватқан мәркизи вашингтондики уйғур һәрикити тәшкилатиниң башлиқи рушән аббас ханим бу соалимизға җаваб бәргәндә, алди билән һәптиләрдин буян йүзлигән хәлқаралиқ кишилик һоқуқ тәшкилатлири бирликтә елип барған мишел бачелетни вәзиписидин истепа беришкә чақириш сәпәрвәрлик паалийәтлири елип кәлгән бесимлариниң өз ролини көрсәткән болуши мумкинликини тилға алди. У сөзидә, мишел бачелетниң 5-айдики хитай зиярити сәвәблик б д т ниң образиға еғир дағ чүшүргәнликини, кишиләрниң көзигә б д т ни хитай кәби мустәбит дөләтләрниң қончиға айлинип қалғандәк көрсәткәнликини, бу сәвәбтин б д т ниң униңдин айрилишни халиған болуши мумкинликини һәм әскәртти. У йәнә, һазирқидәк бесим вә начар шараит астида мишел бачелетниң давамлиқ вәзипә өтишиниң қейинға тохтайдиғанлиқини ипадә қилди.

Д у қ берлин ишханисиниң мудири ғәюр қурбан әпәндиниң билдүрүшичә, мишел бачелет хитай зияритидә өз вәзиписиниң һөддисидин чиқалмай б д т дин пүтүн дуяни үмидсизләндүргән вә өзигә нисбәтән кишиләрдә күчлүк нәпрәт пәйда қилған. Бундақ бир аял иккинчи қетимлиқ вәзипә тоғрисида зуван сүрүш әмәс, бәлки дәрһал вәзиписидин истипа бериши лазим икән.

Мәтбуатлар мишел бачелетқа даир хәвәрләрдә, униң 5-айдики хитай зияритиниң әсли мәқситиниң бурмиланғанлиқини, хитайниң қамал вә тәқиплири сәвәблик “уйғур ирқий қирғинчи” вә “инсанийәткә қарши җинайәт” ләрни тәкшүрүш мәқситигә йетәлмигәнликини баян қилғанда, хитай вә русийәдин ибарәт кишилик һоқуқниң дүшмини болған икки мустәбит дөләтниң б д т хәвипсизлик кеңишидики орни тоғрисида қайтидин җиддий ойлишишни тәвсийә қилишни унутмиған.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт