Өзбек зиялийси түркийәни шәрқий түркистанға көпрәк көңүл бөлүшкә чақириди

Ихтиярий мухбиримиз арслан
2014-11-20
Share
salih-aynural.jpg "күчлүк бир түркийә, түрк дуняси вә шәрқий түркистан" намлиқ мақалиниң аптори түркийә гәбзә алий техником институтиниң бөлүм мудири профессор салиһ айнурал әпәнди сөздә. (Вақти вә орни намәлум)
RFA/Arslan

Йеқинда түркийәдә елан қилинған "күчлүк түркийә вә түрк дуняси" намлиқ мақалидә шәрқий түркистан җуғрапийәси вә уйғурларниң нөвәттики вәзийитигә кәң орун берилгән.

Бу мақалини түркийә гәбзә алий техником институтиниң бөлүм мудири профессор салиһ айнурал әпәнди язған болуп, у зияритимизни қобул қилип, уйғурларниң диний, мәдәний сиясий вә иқтисадий бастурушларға дуч кәлгәнликини, шуңа мәсилисини дуня җамаәтчиликигә аңлитишниң муһимлиқини тәкитлиди.

Бу мақалида асаслиқи түркийиниң ташқи сияситидә түрк дунясиға әһмийәт бериш керәклики, түркийә түрк дуняси билән мунасивәтни күчәйтип, пүтүнләшкән тәқдирдә техиму күчлүк бир түркийәниң оттуриға чиқидиғанлиқи тәкитләнгән.

Мақалида йәнә пүтүн түрк дунясиниң омумий җуғрапийиси, йәр көлими вә қайси дөләт вә районда қанчилик түркий хәлқләрниң яшайдиғанлиқи, нопуси статистикилиқ мәлуматлар билән йезилған.

Мақалида ғәрбий түркистан вә шәрқий түркистан тоғрисида тохталған вә шәрқий түркистанда уйғур, қазақ, қирғиз, өзбек вә татар қатарлиқ хәлқләрниң омумий нопусиниң 20 милйон икәнлики, шәрқий түркистанниң йәр көлиминиң 1 милйон 600 миң квадрат километир икәнлики, шәрқий түркистанда көп миқдарда йәр асти вә йәр үсти байлиқи барлиқи, һәр күни 1 милйон туң нефит ишләп чиқирилидиғанлиқи вә көп миқдарда йәнә тәбиий газ чиқидиғанлиқи әмма бу нефит вә байлиқларни хитай даирилири сүмүрүп кетиватқанлиқи қәйт қилинған.

Мақалида йәнә, шәрқий түркистан хәлқиниң еғир бесим астида яшаватқанлиқи, шәрқий түркистан түркийәниң түрк дунясидики көңүл бөлүшигә тегишлик 5-чоң район икәнлики тәкитләнгән.

Биз, истанбулда яшаватқан өзбек зиялийлардин профессор салиһ айнурал әпәнди билән уйғурлар дуч келиватқан мәсилиләр тоғрисида сөһбәт елип бардуқ.

Профессор салиһ айнурал әпәнди уйғурларниң тили, диний етиқади, мәдәнийити вә шәрқий түркистан җуғрапийисиниң әһмийити тоғрисидики пикир-қарашлирини ипадилиди.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт