"Yer shari xaraktérlik urushning yash-ösmürlerge bolghan tesiri" mawzuluq yighinda Uyghur mesilisimu otturigha qoyuldi

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2016-03-23
Élxet
Pikir
Share
Print
Xajettepe uniwérsitéti oqughuchisi memet ilktürk(ongdin birinchi) Uyghur yash-ösmürler duchar boluwatqan mesililer we Uyghurlarning hazirqi weziyiti toghrisida doklat berdi. 2016-Yili mart, türkiye.
Xajettepe uniwérsitéti oqughuchisi memet ilktürk(ongdin birinchi) Uyghur yash-ösmürler duchar boluwatqan mesililer we Uyghurlarning hazirqi weziyiti toghrisida doklat berdi. 2016-Yili mart, türkiye.
RFA/Erkin Tarim

Türkiyening déngizli shehiride uyushturulghan "Yer shari xaraktérlik urushning yash-ösmürlerge bolghan tesiri" mawzuluq yighinda Uyghur mesilisi etrapliq anglitildi.

Türkiye puqralar jem'iyiti teripidin uyushturulghan yighin'gha türkiyening 25 shehiridiki herqaysi uniwérsitétlardin kelgen oqughuchilar we oqutquchilar qatnashqan bolup, Uyghurlargha wakaliten sherqiy türkistan medeniyet we hemkarliq jem'iyiti yashlar komitéti ezasi, xajettepe uniwérsitéti oqughuchisi memet ilktürk qatnashti we Uyghur yash-ösmürler duchar boluwatqan mesililer we Uyghurlarning hazirqi weziyiti toghrisida doklat berdi.

Bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan bu pa'aliyetni uyushturghan puqralar hayati jem'iyiti mes'uli élip xanim bu pa'aliyetni uyushturushtiki meqsiti heqqide toxtilip mundaq dédi: "Puqralar hayati jem'iyiti 2013-yili qurulghan yashlar teshkilati. Biz yashlarning lidérlik qabiliyitini östürüsh üchün yilda ikki qétim bu xil pa'aliyetlerni ötküzimiz. Bu pa'aliyetning témiliri yashlarning rayi bilen ötküzülidu. Bu yilqi pa'aliyitimizning témisi 'yer shari xaraktérlik urushning yash-ösmürlerge bolghan tesiri' idi. 3-Ayning 18 künidin 20-künigiche türkiyening déngizli shehiride ötküzduq. Bu 3-nöwetlik yashlar uchrishishi. Bu yighinda sherqiy türkistan yashlirigha wakaliten memet ilktürk ependi sherqiy türkistanning hazirqi weziyiti we siyasiy ehwali toghrisida doklat berdi. Bu yighin üch kün dawamlashti."

Uyghur yashlirigha wakaliten bu yighin'gha qatnashqan memet iltürk ependi özining Uyghurlarning hazirqi weziyiti toghrisida doklat bergenlikini bayan qilip munularni dédi: "Men sherqiy türkistanning hazirqi siyasiy weziyitini, Uyghur yash musapirlar mesilisini, Uyghur yash-ösmürlirining sherqiy türkistanda duchar boluwatqan qiyinchiliqlirini anglattim. Men doklatimni üch témida bayan qilip öttüm. Bular barin qirghinchiliqi, ghulja qirghinchiliqi we ürümchi qirghinchiliqidin ibaret. Bularni anglatqandin kéyin axirida Uyghur yashliri duchar boluwatqan mesililer, Uyghur yashlirining ishsizliq mesilisi we xitayning Uyghurlargha élip bériwatqan til siyasiti toghrisida toxtaldim."

Memet ilktürk ependi yighin ehlining Uyghur mesilisige nahayiti qiziqqanliqini bayan qilip mundaq dédi: "Yighin bek yaxshi ötti. Yighin ehli bizning mesilige bekla qiziqti. Türkiyening 25 shehiridin kelgen, u sheherlerde uniwérsitétlarda oquwatqan we oqutquchiliq qiliwatqan yashlar idi. Doklatim axirlashqandin kéyin nahayiti yaxshi inkaslar aldim. Yashlar bu dewani yéqindin közitiwatqanliqini éytishti. Bilmigen yashlar bu yighinda Uyghurlar toghrisida köp melumatqa ige bolghanliqini éytishti. Bundin kéyin türkiye puqralar hayati jem'iyiti bilen Uyghur mesilisi toghrisida pa'aliyetler élip bérish toghriliq muzakiriler élip bérip, pilan tüzduq."

Bu pa'aliyetni uyushturghan puqralar hayati jem'iyiti mes'uli élip xanim bu yighinda qobul qilin'ghan qararlarning munasiwetlik idare, jem'iyet we ammiwi teshkilatlargha ewetilgenlikini bayan qilip munularni dédi: "Yighinda alghan qararlarni munasiwetlik orunlargha ewetimiz. Buning ichide idariler, ichki ishlar ministirliqi, tashqi ishlar ministirliqi, qizil'ay teshkilati, türkiye jumhuriyiti bash ministirliqi, türk ish birliki we tereqqiyat idarisi, yawropa birliki yashlar idarisi, dunyadiki insan heq we hoquqliri teshkilatlirigha oxshash organlar mewjut."

Uyghur yash pa'aliyetchi memet ilktürk ependi Uyghurlar toghrisida bundin kéyinki pilanliri toghrisida toxtilip mundaq dédi: "Men hazir uniwérsitétta oquwatimen. Uniwérsitétta oqutquchi bolushni xalaymen. Özümning kespi bolmisimu, sherqiy türkistan dewasini yuqiri pellige kötürey deymen. Burun chong dadilirimiz, taghilirimiz bu dewani qilghan iken, chonglirimizning tejribiliridin paydilinip bu dewani téximu yuqiri pellige kötürüsh üchün tirishimen. Sherqiy türkistan toghrisida yézilghan kitab we maqalilerni köplep oqup, bu heqte melumat igisi bolup, ilmiy yosunda dewayimizni dawamlashturimen."

Toluq bet