Uyghur akadémiyesi awstraliye tarmiqi Uyghur dewasida qandaq rol oyniyalaydu?

Ixtiyariy muxbirimiz erkin tarim
2019-12-11
Share
awstraliye-uyghurakademiyesi.jpg Awistraliyening sidnéy shehiridiki türk islam medeniyet merkizide Uyghur akadémiyesi awstraliye tarmiqi resmiy qurulghandin kéyin xatire sürette. 2019-Yili 8-dékabir.
RFA/Erkin Tarim

8-Dékabir küni awistraliyening sidnéy shehiridiki türk islam medeniyet merkizide Uyghur akadémiyesi awstraliye tarmiqi resmiy qurulghan.

Uyghur akadémiyesining mezkur tarmiqida hey'et ezasi bolup wezipe almaqchi bolghan akadémiye ezaliri arisida élip bérilghan yoshurun awazliq saylamda, sidnéydiki Uyghur ziyaliysi doktor ilhamjan sabit köpchilikning awaz bérishi bilen Uyghur akadémiyesi awstraliye tarmiqining re'islikige, shöhret yüsüp mu'awin re'islikke saylandi. Mezkur saylamda neq meydanda özi bilen birge selime kemal, perizat gheyret, melikizat exmet, adem ilham we dilyar barat qatarliq 5 kishilik da'imiy bashqurush hey'iti saylap chiqildi.

Merkizi türkiye istanbuldiki Uyghur akadémiyesining awstraliye tarmiqining qurulushi murasimigha d u q bash teptishi ablikim idris ependi, Uyghur herikiti teshkilatining re'isi roshen abbas xanim, yéngi zélandiye we awstraliyening her qaysi sheherliridin kelgen Uyghur ziyaliyliridin bolup köp sanda kishi ishtirak qilghan.

Awstraliye bilen xitayning munasiwiti jiddiylishiwatqan mezgilde, bolupmu awstraliye xitayni Uyghurlarning lagérlargha solinishi mesiliside tenqidiy pozitsiyelirini bildürüp turghanda mezkur tarmaqning qandaq roli bolidu? bundaq bir organ qandaq rol oyniyalishi mumkin? mezkur tarmaq qandaq meqset bilen quruldi?

Awstraliye bilen xitay otturisidiki munasiwetler hazir qandaq? Uyghur dewasi üchün qandaq bir weziyet mewjut? bu heqte ziyaritimizni qobul qilghan Uyghur ziyaliysi memet toxti ependi nöwette awstraliye-xitay munasiwitining tarixta körülüp baqmighan töwen sewiyege chüshüp qalghanliqini, awstraliyede Uyghur dewasining kélechekning parlaq ikenlikini, shunga Uyghur akadémiyesiningmu muhim rol oynaydighanliqini bayan qildi.

Undaqta Uyghur akadémiyesining awstraliye tarmiqining qurulush meqsiti néme? 8-dékabirda ötküzülgen échilish murasimigha riyasetchilik qilghan d u q ichki ishlar komitéti mudiri bextiyar böre ependi mezkur tarmaqning qurulush meqsiti toghrisida melumat berdi.

Undaqta merkizi istanbulda turushluq Uyghur akadémiyesining awstraliye tarmiqining qurulushining ehmiyiti néme? awstraliye siyasitige tesir körsitelermu? awstraliyediki Uyghur ziyaliysi nurgül sawut xanim bu heqtiki so'alimizgha jawab bérip, Uyghurlar éghir weziyette turuwatqan bügünki künde qurulghan Uyghur akadémiyesi awstraliye tarmiqining Uyghur dewasi üchün yardemchi küch ikenlikini, dewa toghrisida ilmiy doklatlarni teyyarlash, dewa toghrisida yéngi pikir, yéngi köz qarashlarni otturigha qoyush, awstraliyediki Uyghur perzentlirining ana tili we milliy kimlikini qoghdap qélishta zor rol oyniyalaydighanliqini ilgiri sürdi.

Awstraliye chet'elde Uyghurlar eng burun olturaqlashqan döletlerdin biri bolup, dewada muhim dölet hésablinidiken. Biz igiligen melumatlargha asaslan'ghanda awstraliyede 300 etrapida Uyghur ziyaliysi bar iken. Mezkur tarmaqning qurulush murasimigha qatnashqan d u q bash teptishi ablikim idris ependi Uyghur dewasi xelq'aralashqan bügünki künde yéngi qurulghan Uyghur akadémiyesining awstraliye tarmiqining Uyghur dewasida muhim rol oynaydighanliqini bayan qildi.

Yaponiyede méditsina kespini püttürgen hazir sidnéyda turuwatqan ilhamjan sabit ependi re'islikke saylan'ghan. U, téléfon ziyaritimizni qobul qilip, xitay hökümiti Uyghur tili, medeniyiti we milliy kimlikini yoq qilishqa urunuwatqan bügünki künde awstraliyediki ziyaliylar otturisidiki ittipaqliqni kücheytip ilim-penni dewa üchün xizmet qilduridighanliqini tekitlidi.

Uyghur akadémiyesi 2009-yili 9-ayda 9 Uyghur ziyaliysi teripidin istanbulda qurulghan bolup, mezkur akadémiye 2018-yili "Uyghur akadémiyesining amérika tarmiqi we yawropa tarmiqini qurup chiqqanidi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.