Уйғур зиялийлири нилсон мандела һәққидә тохталди

Мухбиримиз ирадә
2013-12-06
Share


Өз хәлқиниң әркинлики, һоқуқи үчүн күрәш қилип, һаятиниң 27 йилини түрмиләрдә өткүзгән әркинлик җәңчиси нилсон мандела 5 - декабир күни 95 йешида һаятлиққа көз юмди. Униң вапати пәқәтла җәнубий африқа хәлқини әмәс, бәлки униң күрәш һаятидин озуқ алған барчә әл хәлқлирини қайғуға чөмдүрди. Дуняға тонулған бу кишилик һоқуқ қәһриманиниң күрәш мусаписи дунядики барлиқ езиливатқан хәлқләргә бир үмид чириқи болған болған иди. Радиомиз зияритини қобул қилған уйғур көзәткүчиләр нилсон манделаниң һаяти үстидә тохтилип, уни уйғурларниң һазирқи вәзийити үчүн толиму әһмийәтлик бир өрнәк, дәп көрсәтти.

Төвәндә диққитиңлар мухбиримиз ирадәниң бу һәқтики программисида болсун.

Һөрмәтлик радио аңлиғучилар, нилсон мандела кишилик һоқуқ вә әркинлик йолида қилған күриши, дуняни инсанларниң яшиши үчүн техиму яхши бир җайға айландуруш йолида төлигән бәдәллири, ерқчилиққа, кәмситишкә қарши һаяти бойичә қилған күриши билән дуняниң бирдәк етирап қилишиға еришкән бир шәхс. У җәнубий африқидики қара тәнликләр вә шундақла башқа ақ тәнлик болмиған барчә хәлқләрниң һоқуқини қолға кәлтүрүш йолида җапалиқ күрәш қилип, җәнубий африқиниң демократик бир дөләткә айлинишида муһим рол ойниған. У бу җәрянда нурғун қетим түрмиләргә соланған, дөләткә асийлиқ қилиш билән қариланған, террорчи аталған вә әң ахирқи қетим йәни 1964 - йили қолға елинғанда өмүрлүк қамақ җазасиға мәһкум қилинған. Әмма у, түрмидики чеғидиму үмидини үзмәй, күрәштин тохтап қалмай, өзиниң паалийити вә хәлқараниң бесими билән 1990 - йилиға кәлгәндә йәни 27 йил түрмидә ятқандин кейин азадлиққа чиққан. У түрмидин чиққандин кейин җәнубий африқида көп хил ерқлиқларға охшаш сайлаш - сайлиниш һоқуқи берилидиған демократик түзүм һәққидики музакириләр башланған. 1994 - Йилиға кәлгәндә җәнубий африқа тарихида тунҗи қетим барлиқ ерқлар охшаш сайламға қатнашқан тунҗи демократик сайлам болған вә нәтиҗидә нелсон мандела зор авазға еришип, җәнубий африқа тарихидики тунҗи қара тәнлик президент болған.

Нилсон манделаниң мана мушундақ бир күрәш мусаписи дунядики барлиқ әркинликкә вә демократийигә интиливатқан, уни яқилайдиған, дуняниң һәммә милләт, һәммә ерқниң баравәр яшиши үчүн яритилғанлиқиға ишинидиған кишиләр үчүн үмид вә илһам мәнбәси болған. Шуңа бундақ бир шәхсниң өлүмиму дуня хәлқини қаттиқ қайғуға салди. Түнүгүн 5 - декабир күни җәнубий африқидин башқа америка, әнгилийә қатарлиқ дөләтләрдиму дөләт байриқи йерим чүшүрүлүп, униң өлүмигә тәзийә билдүрүлди. Биз бу мунасивәт билән чәтәлләрдики бир қисим уйғур зиялийлирини зиярәт қилип, уларниң нелсон мандела һәққидики көз қарашлирини силәр билән ортақлишишни мувапиқ көрдуқ. Биз алди билән әнгилийидики уйғур зиялийси езиз әйса әпәндигә телефон қилдуқ. Әзиз әйса әпәнди нилсон манделаниң иш - паалийәтлириниң уйғурлар үчүн толиму әһмийәткә игә икәнликини билдүрди.

Һөрмәтлик радио аңлиғучилар, нилсон мандела пәқәт өзиниң сиясий күриши биләнла әмәс, бәлки өзиниң уста депломатлиқи вә кишилик пәзилити биләнму дуня хәлқиниң һөрмитигә сазавәр болған бир шәхс. Америкидики уйғур зиялийси қәйсәр миҗит әпәнди бизниң нелсон мандила һәққидики сөһбитимизгә пикир қатнаштуруп, нилсон манделаниң уйғурларғиму наһайити тонушлуқ икәнликини, бу шәхсниң уйғурларға илһам болидиған тәрәплириниң нурғунлиқини билдүрди.

Дуня уйғур қурултийи иҗраийә комитети рәиси долқун әйса әпәнди болса алдинқи һәптә җәнубий африқиға қилған зиярити җәрянида нилсон манделаниң һаяти билән техиму чоңқур тонушуш пурситигә еришкәнликини билдүрүп, униң сиясий һаятиниң уйғурларниң сиясий паалийити үчүн үмид чириқи икәнликини билдүрди.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт