Uyghur ziyaliyliri nilson mandéla heqqide toxtaldi

Muxbirimiz irade
2013-12-06
Élxet
Pikir
Share
Print


Öz xelqining erkinliki, hoquqi üchün küresh qilip, hayatining 27 yilini türmilerde ötküzgen erkinlik jengchisi nilson mandéla 5 - dékabir küni 95 yéshida hayatliqqa köz yumdi. Uning wapati peqetla jenubiy afriqa xelqini emes, belki uning küresh hayatidin ozuq alghan barche el xelqlirini qayghugha chömdürdi. Dunyagha tonulghan bu kishilik hoquq qehrimanining küresh musapisi dunyadiki barliq éziliwatqan xelqlerge bir ümid chiriqi bolghan bolghan idi. Radi'omiz ziyaritini qobul qilghan Uyghur közetküchiler nilson mandélaning hayati üstide toxtilip, uni Uyghurlarning hazirqi weziyiti üchün tolimu ehmiyetlik bir örnek, dep körsetti.

Töwende diqqitinglar muxbirimiz iradening bu heqtiki programmisida bolsun.

Hörmetlik radi'o anglighuchilar, nilson mandéla kishilik hoquq we erkinlik yolida qilghan kürishi, dunyani insanlarning yashishi üchün téximu yaxshi bir jaygha aylandurush yolida töligen bedelliri, érqchiliqqa, kemsitishke qarshi hayati boyiche qilghan kürishi bilen dunyaning birdek étirap qilishigha érishken bir shexs. U jenubiy afriqidiki qara tenlikler we shundaqla bashqa aq tenlik bolmighan barche xelqlerning hoquqini qolgha keltürüsh yolida japaliq küresh qilip, jenubiy afriqining démokratik bir döletke aylinishida muhim rol oynighan. U bu jeryanda nurghun qétim türmilerge solan'ghan, döletke asiyliq qilish bilen qarilan'ghan, térrorchi atalghan we eng axirqi qétim yeni 1964 - yili qolgha élin'ghanda ömürlük qamaq jazasigha mehkum qilin'ghan. Emma u, türmidiki chéghidimu ümidini üzmey, küreshtin toxtap qalmay, özining pa'aliyiti we xelq'araning bésimi bilen 1990 - yiligha kelgende yeni 27 yil türmide yatqandin kéyin azadliqqa chiqqan. U türmidin chiqqandin kéyin jenubiy afriqida köp xil érqliqlargha oxshash saylash - saylinish hoquqi bérilidighan démokratik tüzüm heqqidiki muzakiriler bashlan'ghan. 1994 - Yiligha kelgende jenubiy afriqa tarixida tunji qétim barliq érqlar oxshash saylamgha qatnashqan tunji démokratik saylam bolghan we netijide nélson mandéla zor awazgha ériship, jenubiy afriqa tarixidiki tunji qara tenlik prézidént bolghan.

Nilson mandélaning mana mushundaq bir küresh musapisi dunyadiki barliq erkinlikke we démokratiyige intiliwatqan, uni yaqilaydighan, dunyaning hemme millet, hemme érqning barawer yashishi üchün yaritilghanliqigha ishinidighan kishiler üchün ümid we ilham menbesi bolghan. Shunga bundaq bir shexsning ölümimu dunya xelqini qattiq qayghugha saldi. Tünügün 5 - dékabir küni jenubiy afriqidin bashqa amérika, en'giliye qatarliq döletlerdimu dölet bayriqi yérim chüshürülüp, uning ölümige teziye bildürüldi. Biz bu munasiwet bilen chet'ellerdiki bir qisim Uyghur ziyaliylirini ziyaret qilip, ularning nélson mandéla heqqidiki köz qarashlirini siler bilen ortaqlishishni muwapiq körduq. Biz aldi bilen en'giliyidiki Uyghur ziyaliysi éziz eysa ependige téléfon qilduq. Eziz eysa ependi nilson mandélaning ish - pa'aliyetlirining Uyghurlar üchün tolimu ehmiyetke ige ikenlikini bildürdi.

Hörmetlik radi'o anglighuchilar, nilson mandéla peqet özining siyasiy kürishi bilenla emes, belki özining usta déplomatliqi we kishilik peziliti bilenmu dunya xelqining hörmitige sazawer bolghan bir shexs. Amérikidiki Uyghur ziyaliysi qeyser mijit ependi bizning nélson mandila heqqidiki söhbitimizge pikir qatnashturup, nilson mandélaning Uyghurlarghimu nahayiti tonushluq ikenlikini, bu shexsning Uyghurlargha ilham bolidighan tereplirining nurghunliqini bildürdi.

Dunya Uyghur qurultiyi ijra'iye komitéti re'isi dolqun eysa ependi bolsa aldinqi hepte jenubiy afriqigha qilghan ziyariti jeryanida nilson mandélaning hayati bilen téximu chongqur tonushush pursitige érishkenlikini bildürüp, uning siyasiy hayatining Uyghurlarning siyasiy pa'aliyiti üchün ümid chiriqi ikenlikini bildürdi.

Pikirler (0)
Share
Toluq bet