Уйғурларниң хәтәрлик вәзийити зиялийларни оз миллитиниң тәқдири һәққидә ойландурмақта (3)

Мухбиримиз гүлчеһрә
2017-10-09
Елхәт
Пикир
Share
Принт
Доктор әркин сидиқ әпәнди калифорнийә штати сан диәго хәлқаралиқ йиғин мәркизи алдида. 2011-Йили 21-авғуст.
Доктор әркин сидиқ әпәнди калифорнийә штати сан диәго хәлқаралиқ йиғин мәркизи алдида. 2011-Йили 21-авғуст.
RFA

Нөвәттә уйғур хәлқи дуч келиватқан интайин хәтәрлик вәзийәт өз миллитиниң тәқдири үстидә қайғуруватқан уйғур зиялийлирини ойландурмақта. Бүгүн америкидики оптика инженери, доктор әркин сидиқ әпәнди билән голландийәдики уйғур паалийәтчиләрдин абдуғени сабит әпәнди радийомиз зияритини қобул қилип, уйғур зиялийлириниң нөвәттики мәсулийити вә бурчи һәққидә пикир баян қилди.

Хитай һөкүмитиниң уйғурларниң кимликигә қаратқан чәклимилири, уйғур елидики бастуруш сиясәтлиридин башқа йәнә чәтәлләрдики уйғур зиялийларға қәдәр қиливатқан зиянкәшлик вә тәһдитлири шуниңдәк уйғурлар вәтини билән чәтәлдики уйғурларниң алақисини үзүп ташлиши қатарлиқ зулумлар илгири «сиясийлиқтин хали» йол тутуп келиватқан бир қисим уйғур зиялийлирини қайта ойландурмақта.

Иҗтимаий таратқуларда бу һәқтә пикир баян қилған уйғур зиялийлар, «уйғур миллити дәвримиздә миллий мәсулийәт туйғусиға, җәсур вә реал позитсийәгә игә зиялийларға еһтияҗлиқ,» дәп чақириқ қилмақта. Бу һәқтә пикир баян қилған америкидики оптика инженери, доктор әркин сидиқ әпәнди, «бу йәрдики мәсилә зиялийларниң сиясийға қатнишиш-қатнашмаслиқ мәсилиси әмәс. Инсан нуқтисидин ейтқанда, һәр қандақ бир инсанниң зулумға қарши чиқиши әң әқәллий бир уқум болғанлиқидәк, чәтәлләрдики уйғур зиялийлар үчүнму өз миллити учраватқан зулумға қарши чиқишниң өзи инсанлиқ туйғусиға мунасивәтлик әқәллий инкас,» деди.

Әркин сидиқ әпәнди йәнә һазирқи әһвалда чәтәлләрдики нурғунлиған уйғур зиялийларниң зиялийлиққа хас бурчини ада қилиши йетәрлик әмәс, деди. Униң қаришичә, зулумиға қарши күрәштә зиялийлар чоқум башламчи болуши керәк икән.

Бүгүнки сөһбәткә қатнашқан голландийәдики паалийәтчи зиялийлардин абдуғени сабит әпәнди мундақ деди: «вәтән ичидики уйғур хәлқи өзиниң дәрдини аңлиталмайдиған бундақ бир вәзийәттә, уйғур хәлқи учраватқан диний вә миллий вә мәдәнийәт җәһәтләрдики дәриҗидин ташқири бесимларни дуняға тоғра аңлитиш -- чәтәлдики зиялийларниң баш тартип болмайдиған бурчи вә тупраққа болған һәққини ада қилиштур.»

Униң қаришичә, зиялийларниң милләтниң гүллиниши үчүн муһим рол ойнайдиғанлиқи ихтилап тәләп қилмайдиған һәқиқәт болсиму, әмма милләтчилик еңи шәкилләнмигәндә, милләтниң сиясий тәқдири үчүн бәдәл төләш болмайду. Пидакарлиқ йетилмигәндә билим пәқәтла шәхсниң мәнпәәти үчүнла хизмәт қилиш билән чәклинип қалиду. Уйғурлар учраватқан нурғун реал мәсилиләр зиялийлардин күч чиқиришни, реал позитсийә билән пиланлиқ һалда хитайниң әсли маһийитини вә аҗизлиқлирини өзи туруватқан әлләргә йәткүзүшни тәләп қилиду.

Абдуғени әпәнди ахирида уйғур зиялийлардики ойғиништин үмидлик икәнликини тәкитләп: «милләткә толуп-ташқан ишәнч вә үмид берәләйдиған зиялийлар болидикән, у һалда миллий мәвҗутлуқтин әнсирәшниң һаҗити йоқ,» дәп көрсәтти.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт