Xitayning siyasiy mezmuni qoyuq chaghanliq sen'et kéchiliki tenqidke uchridi

Muxbirimiz méhriban
2016-02-08
Élxet
Pikir
Share
Print
Onsu nahiyelik yash-ösmürler pa'aliyet merkizide ötküzülgen chaghanliq sen'et kéchilikidin körünüsh. 2016-Yili 1-féwral.
Onsu nahiyelik yash-ösmürler pa'aliyet merkizide ötküzülgen chaghanliq sen'et kéchilikidin körünüsh. 2016-Yili 1-féwral.
uy.ts.cn

Xitayning 2016-yilliq sen'et kéchilikidiki xitay kommunist partiyisi we hökümiti medhiyilen'gen qoyuq siyasiy tüstiki sen'et programmiliri qattiq tenqidke uchridi. Ijtima'iy taratqularda yézilghan inkaslarda, xitay hökümiti barghanche kücheytiwatqan siyasiy teshwiqatning sen'et sahesini igiliwélishi seweblik, xitay puqraliri sen'ettin huzurlinish, erkin pikir qilish hoquqidin ayrilip qéliwatqan weziyet shekillen'genliki ilgiri sürülgen.

7-Féwral küni xitayning 4 sa'etlik chaghanliq sen'et kéchiliki intérnét tori arqiliq yer shari boyiche neq meydandin tarqitildi.

Ijtima'iy alaqe torlirida "Bu yilqi chaghanliq sen'et kéchiliki merkizi téléwiziye istansisining shekli özgergen xewer programmisi boptu", "Chaghanliq programmisi kompartiye we shi jinping hökümitige oqulghan medhiyege aylinip qaldi", "Chaghan kéchiliki siyasiy rohlandurush dorisigha aylandi" dégendek inkaslar yézilip, xitayning siyasiy mezmuni qoyuq chaghanliq sen'et kéchiliki tenqidke uchridi.

Xelq'ara taratqulardin, gérmaniye awazi, xongkongda chiqidighan "Alma géziti", amérika awazi, b b s agéntliqi qatarliqlarda élan qilin'ghan xewer analizliridimu xitayning bu yilliq sen'et kéchilikining siyasiy terbiye we xitay hökümitige, kompartiyige medhiye oqush mezmun qilin'ghan eserler bilen toyun'ghanliqi otturigha qoyuldi.

En'gliye b b s agéntliqida élan qilin'ghan "Siyasiy terbiye we minnetdarliqqa toyun'ghan chaghan kéchiliki" serlewhilik xewer analizida, ijtima'iy taratqularda élan qilin'ghan tordashlarning inkasliridin toluq ottura mektepning 3-yilliqida oquydighan bir oqughuchi yollighan "Bu yilliq chaghanliq programmini körgendin kéyin könglümde xatirjem boldum. Chünki chaghan kéchilikide merkizi téléwiziye istansisining pütün bir yilliq xewerliri qaytidin xulasilinip chiqiptu." dégen kinayilik inkasi neqil élin'ghan. Yene bireylen inkasida "Adette xizmet we oqushning aldirashliqida merkizi téléwiziye istansisida bérilgen xewerler programmisini körüsh imkaniyitimiz yoq idi, 3-séntebirdiki herbiy paratnimu körelmigen iduq, emma chaghanliq sen'et kéchilikide sehnidiki qizil armiye eskerlirini körduq, chaghan kéchilikide kompartiye bolmisa yéngi junggo bolmaytti dégen naxshini anglighinimda kompartiyige bolghan minnetdarliq tuyghusida örtendim" dep yazghan.

Chet'ellerdiki xitay weziyet analizchiliridin nyuyorktiki musteqil obzorchi chén pokung ependi we amérikining marilan shtatidiki frostburg uniwérsitétining proféssori ma xeyyün ependiler radi'omiz ziyaritini qobul qilip, xitayning chaghanliq sen'et kéchilikide ipadilen'gen qoyuq siyasiy mezmun heqqide öz qarashlirini bayan qildi.

Chén pokung ependi torda élan qilin'ghan inkaslar heqqide toxtilip, "Men tapshuruwalghan inkasta bu yilliq chaghan kéchilikining shimaliy koréye teshwiqat filimlirini eslitidighan siyasiy-terbiye dersining özgergen shekli ikenliki tekitliniptu. Inkaslarda bir yilda bérilgen barliq xewerler bir kéchilik sen'et programmisigha yighinchaqlan'ghan, programmilar shi jinping hökümitini we kompartiyini medhiyileydighan mezmunlar bilen tolghanliqi tenqidliniptu. Körünüp turuptiki, bu yilliq chaghan sen'et kéchiliki chet'ellerdiki démokratik teshkilatlarning tenqidige uchrapla qalmastin, belki xitay puqralirinimu qattiq ümidsizlendürgen. Xitay puqraliri nöwette xitay hökümitining barghanche mustebit hökümranliq tüzümige qarap kétiwatqanliqini tenqidleydighan bu xil inkaslarni köplep yazmaqta" dédi.

Proféssor ma xeyyün ependi bolsa, xitayning 2016-yilliq chaghanliq sen'et kéchilikide ipadilen'gen qoyuq siyasiy tüsning emeliyette shi jinping hökümiti yolgha qoyuwatqan ziyade solchilliq siyasitining namayendisi ikenlikini bildürdi.

Ma xeyyün ependi bu heqte toxtilip, "Bu yilliq chaghan kéchiliki yéqinqi 30 yildin buyanqi sen'et kéchilikliri ichidiki siyasiy teshwiqat qaratmiliqi eng éghir bolghan teshwiqat pa'aliyiti déyishke bolidu. Chaghanliq kéchilikte orunlan'ghan 'junggo chüshi', 'kompartiye bolmisa yéngi junggo bolmaydu', 'boran-chapqunni yérip ilgirilesh', 'qizil armiyining qarliq tagh we sazliqni késip ötüshi', 'her millet xelqi inaq chong a'ilide bextlik yashimaqta', 'méning wetinim', 'güzel junggo méngip kéliwatidu' dégendek programmilarda xitay kompartiyisi we shi jinping hökümitige ashkara medhiye oqulghan. Xitay weziyiti heqqidiki analizlarda xitayda nöwette medeniyet zor inqilabiy dewridiki ziyade solchilliq siyasitining qayta bash kötürüwatqanliqi tilgha élinip, shi jinpingning maw zédung dewridiki mustebit tüzümni qayta tiklewatqanliqi, bu weziyetning xeterlik aqiwetliridin agah bolush otturigha qoyulmaqta" dédi.

Ma xeyyün ependi yene, xitayning yéqinqi weziyitining jiddiyleshkenliki heqqidiki xewerlerni neqil élip, xitay hakimiyiti ichidiki ikki guruh körüshining keskinlishishi, teywende élip bérilghan saylam, shimaliy koréyening yadro siniqi we dölet ichide xitay hökümitige qarshi naraziliq heriketlirining küchiyishi shi jinping hökümitini ensizlikke salghanliqi üchün bu xil siyasiy terbiye teshwiqatlirining küchiyiwatqanliqini bildürdi.

Toluq bet