Мусулманлар йеңи йилни қандақ күтүвалиду?

Кишиләр һәр йили йеңи йилни қутлаш паалийәтлири елип бериш арқилиқ өзлириниң хушаллиқини изһар қилишиду. Йеңи йилни қутлаш дуняниң һәрқайси җайлирида охшаш болмиған шәкилдә елип берилиду. Җүмлидин мусулманларму өзлиригә хас өзгичилик билән йеңи йилни күтүвалиду.
Ихтиярий мухбиримиз өмәрҗан
2013-01-01
Share
yengi-yil-ekran-305.jpg Вашингтон әтрапидики уйғурлар уйғур америка бирләшмисиниң тәшкиллишидә йеңи йилни күтүвелиш паалийити өткүзди. 2012-Йили 31-декабир, вашингтон.
RFA

Йеңи йил байрими вә униң келип чиқиши

Ислам мутәпәккури муһәммәд ғазали миладийә йеңи йил байрими вә униң келип чиқиш сәвәби һәққидә тохтилип мундақ дәп язған:
"йил беши байрими иса әләйһиссалам туғулған йилни қутлаш үчүн ғәрб дунясида мәйданға кәлгән бир байрам болуп, униң паалийити бир-биригә совғатларни тәқдим қилиш, йешил көчәт тикләш, аилә бойичә хушаллиқ тәнтәниси қилиш билән болиду. Бу байрам кресмас дәп атилиду. (Чүнки Xmas) сөзи грекчидики христос(Xpіотоς) сөзиниң қисқартилмисидур. Иса әләйһиссаламниң туғулған вақти ениқ әмәс, әмма христианларниң явропадики прустант мәзһипи билән катулик мәзһипи 25-декабирни қарарлаштурған болса, шәрқтики ортудокс мәзһипи яниварниң 7-күнини қарарлаштурған. Миладийиниң 220-йилиға кәлгүчилик христианларда бу адәт йоқ иди. Шу йили христиан алимлири иса әләйһиссаламни миладийиниң 29-йили 25-март күни дарға есип өлтүрүлгән дәп қарарлаштурған, кейинки христиан алимлири иса әләйһиссаламни миладийә 33-йили 3-апрел күни дарға есилған дәп қарарлаштурған. Тарихта тунҗи қетим 14-әсирдә константин императориниң заманида, конистантин 25-декабирни иса әләйһиссаламниң туғулған күнини хатириләш байрими дәп бекиткән."

Мусулманлар йеңи йилни қандақ күтүвелиши керәк?

Ислам дунясида бирдәк тонулған алим доктор йүсүп қәрдави мусулманларниң йеңи йилни қандақ күтүвелиши тоғрилиқ "һазирқи заман пәтивалири" намлиқ әсиридә мундақ дәп язған:
"башқилар йеңи йилниң кәлгәнликини тәнтәнә қилип, хушаллиқтин байрам қилса, мусулманлар аввал уларға бу һаятни бәргүчигә миннәтдарлиқини ипадиләп шүкри-тәшәккур ейтиш билән бир вақитта, өзлириниң бир йиллиқ өмри қисқарғанлиқини вә өткән өмри ичидә дунялиқ вә ахирәтлики үчүн немиләрни қилғанлиқини әсләп өтиду, яхши қилған ишлиридин сөйүниду, яман қилған ишлиридин ғәмкин болуп, мундин кейинки өмридә нуқсанлирини толуқлашқа вә өзи үчүн һәм җими инсанийәт үчүн пайдилиқ ишларни қилишқа бәл бағлайду. Зади шундақ әмәсму?! инсан өмридин бир йил қисқарғанлиқини билгәндин кейин, униңға артуқ хушал болуш әмәс, бәлки ғәмкин болуши керәк вә өз-өзидин һесаб елип беқиши керәк. Дуняда һәрбир нәрсиниң һесаби вақтида қилинип туриду. Әмма бир нәрсила судәк еқип кетиду, у болсиму өмүрдур. Тоғра, инсан өмри әнә шундақ өтүп ахири түгәйду. Шуңа һәрким өз-өзидин һесаб елип туруши толиму яхши адәттур. Болупму, йеңи йилниң кириши, туғулған күнгә охшиған мунасивәтләр инсанниң өзини бир қур тәкшүрүп көрүши үчүн әң яхши пурсәтләрдур."

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт