2009-Йилидики «5-июл үрүмчи вәқәси» дуняниң һәрқайси җайлирида хатириләнди

Мухбиримиз ирадә
2018-07-05
Елхәт
Пикир
Share
Принт

5-Июл күни дуняниң һәрқайси җайлиридики уйғурлар 2009-йилидики «5-июл үрүмчи вәқәси» ни хатирилиди. Пәйшәнбә күни америка, германийә, канада, шиветсийә, норвегийә, белгийә, голландийә, фирансийә, австралийә вә түркийә қатарлиқ дөләтләрдә кәң көләмлик намайишлар уюштурулди. Намайишларда хитай һөкүмитини «5-июл вәқәси» дә өлтүрүлгән вә ғайиб қиливетилгәнләрниң һәқиқий санини, ғайипларниң ақивитини ашкарилашқа чақирди.

2009-Йили 5-июл күни нурғунлиған уйғур яшлири шу йили 6-айниң 26-күни гуаңдуңниң шавгүән шәһиридә таяқ йәп өлүп кәткән уйғур ишчилар үчүн адаләт тәләп қилип тинчлиқ билән намайиш қилған иди. Әмма намайиш сақчиларниң қаттиқ бастурушиға учриғандин кейин тоқунушқа айлинип кәткән. Хитай даирилири өз қолидики һөкүмәт таратқулириға тайинип вәқәдә өлгәнләрниң мутләқ көп қисминиң хитайлар икәнликини җакарлиған. Һалбуки, дуня уйғур қурултийи вә башқа хәлқаралиқ тәшкилатлар хитай һөкүмитиниң вәқәдин кейинки уйғурлар мәркәзлик олтурақлашқан мәһәллиләргә қаратқан бастуруш, тазилаш һәрикитидә миңлиған уйғурниң өлгәнлики вә ғайиб болғанлиқини билдүрмәктә. 

Дуня уйғур қурултийи һазирғичә вәқәдин кейин из-дерәксиз ғайиб болған 47 кишиниң ениқ архипини турғузуп чиқти. Шу қетимлиқ вәқәдин кейин йәнә хитай һөкүмити уйғур тор бәтчиликигиму еғир зәрбә бәргән. «Диярим», «шәбнәм», «алтун тарим», «орхун» қатарлиқ тор бәтләр вә уларниң саһиблири, тор язғучилири һәммиси тутқун қилинип, алди 5 йил, кәйни муддәтсиз қамақ җазалириға һөкүм қилинған. Гүлмирә имин, ниҗат азад, мәмәтҗан, ғәйрәт нияз, нияз қаһар қатарлиқлар шуларниң пәқәтла бир қанчиси, халас. 

Дуня уйғур қурултийиниң бу һәқтики доклатида көрситилишичә, вәқәдин кейин хитай һөкүмити қолға алған уйғур яшлиридин нурғуниниң, җүмлидин камбоджа вә тайланд қатарлиқ дөләтләргә қечип чиққандин кейин хитайға өткүзүп берилгән қачқунларниң һечқандақ из-дерики болмай келиватқанлиқи мәлум. «5-Июл үрүмчи вәқәси» уйғурларниң йеқин заман тарихидики әң паҗиәлик вәқәләрниң бири болуп һесаблиниду.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт