Sowét ittipaqi abduréhim eysaning ölümige diqqet qilghan

Muxbirimiz ümidwar
2017-12-24
Share

Amérikidiki wudrow wilson merkizi élan qilghan 1957-1958-yilliri xitay teripidin Uyghur diyarida élip bérilghan “Yerlik milletchilik” ke zerbe bérish herikitige a'it sowét ittipaqining arxip höjjetliri qatarida eyni waqitta “Esheddi yerlik milletchi” dep eyiblen'gen 20-esirdiki ataqliq Uyghur milletperwer ziyaliyliridin biri abduréhim eysaning ölümi mesilisige a'it uchurlarmu orun alghan.

Mezkur höjjetlerdin ashkarilinishiche, sowét terep abduréhim eysaning ölümige alahide diqqet qilghan bolup, sowét ittipaqining ürümchide turushluq bash konsuli dobashin tunji qétim 1958-yili, 20-yanwar küni sowét ittipaqi tashqi ishlar mu'awin ministiri, yiraq sherq bölümi bashliqi we sowét ittipaqining xitaydiki bash elchisi qatarliq shexslerge yollighan ürümchide échiliwatqan “Yerlik milletchilik” ke zerbe bérishqa a'it Uyghur aptonom rayonluq “Partkomning kéngeytilgen yighini” toghrisidiki doklatida ziya semedi, ibrahim turdi, abduréhim eysa, abduréhim se'idi we bashqa yuqiri derijilik rehbiriy kadirlarning “Milletchilik idiyesidiki kishiler” dep tenqid qilin'ghanliqini, ene shularning qatarida qattiq eyiblen'gen ili qazaq aptonom oblasti mu'awin bashliqi abduréhim eysaning 17-yanwar küni “Özini öltürüwalghanliqi” ni melum qilghan. U shu küni wang énmaw we seypidin eziz bilen kechte ötküzgen söhbet xatiriside bu mesile heqqide yene toxtalghan.

Abduréhim eysaning ölümi xitay tereptin sowét terepke “Özini öltürüwaldi” dep melum qilin'ghan bolup, bash konsul dobashin bu mesilini ikki qétim, sowét ittipaqining ghuljidiki konsuli zimiyanin bir qétim moskwadiki yuqiri rehberlikke yollighan. Uningdin bashqa ghuljidiki sowét ittipaqi diplomati blokinmu xitay terep emeldari bilen ötküzgen söhbet xatiriside bu mesilini alahide we tepsiliy tilgha alghan.

Ular xitayning terepning abduréhim eysani “Musteqil Uyghuristan qurush” ni teshebbus qilghanliqi we türkiyediki eysa ependi we mekkidiki bezi kishiler bilen körüshkenliki qatarliq bir qatar atalmish “Qilmishlar bilen eyibligenliki” ni körsetken.

Abduréhim eysa 1909-yili tughulghan bolup, kona ma'aripchi idi. U, 1944-1949- yilliri xitaygha qarshi milliy azadliq heriketlirige qatnashqan we 1948-yili exmetjan qasimi rehberlikidiki “Ittipaq” teshkilati merkizi komitétining kandidat ezasi, xojiliq bölüm bashliqi qatarliq wezipilerni, 1950-yillarda bir qatar yuqiri rehberlik xizmetlirini, 1954-yilidin kéyin ili qazaq aptonom oblastining mu'awin bashliqliq wezipisini atqurghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet