Америка техника ширкәтлири мәһсулатлириниң уйғур елидики назарәткә ишлитилиши күчлүк муназирә қозғимақта

Мухбиримиз ирадә
2019-11-27
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитайниң уйғур елидики мутләқ контролни ишқа ашурушта ишләткән нурғун техникалириниң америка техника ширкәтлиридин киргүзүлгән болуши муназирә қозғаватқан бир мәсилигә айланди.

26-Ноябир күни «вал-ситрит журнили» да кәң көләмлик бир мақалә елан қилинди. Униңда өз техника мәһсулатлирини хитайдики ширкәтләргә сетип бәргән америка ширкәтлири васитилик болсиму хитайниң назарәт системисиға четилип қелишиниң бу ширкәтләрниң инавитигә зиян бериватқанлиқи баян қилинған.

Униңда көрситилишичә, уйғур районида бәрпа қилинған мутләқ назарәт системиси асасән американиң Intel, Hewlett, Packard, Enterprise, Seagat қатарлиқ бир қатар ширкәтлиридин сетивалған юқири техникилиқ запчас-деталларға тайинип туруп ясалған икән вә бу ширкәтләрниң хитайдин алған пайдиси бир қанчә милярд доллар икән. Әгәр бу ширкәтләр һәқиқәтән районда америка ташқи ишлар министири майк помпейо тәрипидин «бу әсирниң йүзигә чүшкән дағ» дәп тәсвирләнгән бу кишилик һоқуқ киризисиға четишлиқ дәп бекитилгән тәқдирдә, бу ширкәтләрниң инавити зор тәсиргә учрайдикән. Әгәр президент трамп хитайниң назарәт системисиға қарши йәниму күчлүк тәдбирләрни алса, бу ширкәтләрму бәлгилик иқтисадий зиянға учрайдикән.

Хәвәрдә баян қилинишичә, Hewlett Packard Enterprise ширкитиниң тәминлигән запчасларниң ақсу вилайитидики назарәт системилирида ишлитилгәнлики дәлиллигән. Бу ширкәт «вал-ситрит журнили» ниң бу һәқтики соалиға җаваб бәргәндә өзлириниң мәһсулатлирини уйғур аптоном район даирилиригә сатқанлиқини қобул қилған, бирақ униң қандақ орунда вә қандақ мәқсәттә ишлитилишигә арилашмиғанлиқини билдүрүп: «биз бу мәсилини тәкшүрүватимиз,» дегән.

Уйғур аптоном районлуқ һөкүмәт язма инкасида «бихәтәрлик үчүн җамаәт орунлирини көзитиш хәлқарада ортақ қобул қилинған бир һәрикәт,» дәп җаваб қайтурған.

Хәвәрдә ейтилишичә, юқириқи америка ширкәтлириниң һечқайсиси уйғур районида биваситә тиҗарәт қилмиған, улар пәқәт васитичи ширкәтләргә мәһсулатлирини експорт қилған болғачқа, уларниң мәһсулатлириниң ишлитилиш орнини контрол қилиши қейин икән. Шуңа америка һөкүмити һазир америкадики техника ширкәтлириниң хитайдики ширкәтләргә мал сетишини йеқиндин көзитидиған вә униңға чәклимә қойидиған сиясәтләр үстидә җиддий издәнмәктикән.

Америка һөкүмитиниң хитайниң уйғур елидики контрол сияситидә рол ойниған 8 хитай техника ширкитини өз ичигә алған 28 хитай муәссәсәсини «қара тизимлик» кә елиши әнә шу хил тиришчанлиқларниң бири икән. Чүнки «хиквижйон» көзитиш аппарати ясаш ширкити «қара тизимлик» кә елинғандин буян униң америка билән сода қилиши қейинлишип, тартиватқан йиллиқ зийини бир милярд долларға йетип барған икән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт