Amérika dölet mejlisi tetqiqat merkizining doklatidin Uyghur mesilisimu orun aldi

Muxbirimiz irade
2018-03-01
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérika dölet mejlisi tetqiqat merkizi amérika dölet mejlisige yollighan yilliq doklatida Uyghurlar heqqide xéli keng sehipide toxtalghan.

Mezkur organning tor bétide élan qilin'ghan bu doklatta Uyghurlar we Uyghur éli heqqide tepsiliy uchurlar bérilgen bolup, xitay hökümitining bu zéminni özining istratégiyelik iqtisadiy menpe'etliri üchün hel qilghuch ehmiyetke ige dep qaraydighanliqi, bu zéminning xitay ishqa ashurmaqchi boluwatqan "Bir belwagh, bir yol" istratégiyesining tügüni ikenliki bayan qilin'ghan.

Doklatta, xitay hökümitining Uyghur élida yürgüzüwatqan siyasiti töwendiki üch nuqtigha merkezleshtürülgen bolup, uningda mundaq déyilgen: "Xitay hökümiti shinjangda 3 türlük siyasetni yolgha qoymaqta. Birinchisi, 'dini radikalliq', 'bölgünchilik' we 'térrorluq' ni qattiq basturush, yeni "Qattiq zerbe bérish" herikiti, ikkinchisi, shinjang Uyghur aptonom rayonining iqtisadini tereqqiy qildurush qurulushi, üchinchisi, Uyghurlarni xitaylashturup assimilyatsiye qilishni meqset qilghan siyasetlerdin ibaret. Bulardin bashqa xitay hökümiti Uyghur élidiki qazaq we tunggan qatarliq musulman az sanliqlarghimu cheklime siyasetlirini yürgüzmekte. . ."

Doklatta yene kishilik hoquq organlirining bayanatliridin neqil élinip, "Xitay hökümiti Uyghur élida Uyghurlarning milliy we dini örp-adetlirini jinayet qatarida bir terep qilip, uni qattiq basturdi, bu ehwal rayonda zor qorqunch we jiddiylik peyda bolushigha seweb boldi," déyilgen.

Amérika dölet mejlisige yollinidighan bu doklatta yene Uyghur élidiki zor saqchi qoshuni, intérnét we téléfon alaqe cheklimiliri, "Yépiq terbiyelesh merkezliri" we Uyghurlargha qoyuluwatqan sayahet cheklimiliri, meschitlerni chéqish heriketliri qatarliqlar mezmunlar tilgha élin'ghan.

Amérika dölet mejlisi tetqiqat merkizining doklatida Uyghur élida 2014-yili yüz bergen bir qisim "Zorawanliq weqeliri" ni xitay hökümiti "Térrorluq hujumi" dep atighan bolsimu, emma uning toghriliqini ispatlashning qéyinliqini, chünki xitay hökümitining bu heqtiki tepsilatlarni ashkarilimighanliqi we musteqil zhurnalistlarning rayon'gha bérip tekshürüshigimu yol qoymighanliqi alahide eskertilgen.

Toluq bet