Америка бирләшмә агентлиқиниң мухбирлири уйғур елида зиярәткә орунлаштурулған

Мухбиримиз ирадә
2021-05-06
Share

Хитай даирилири өткән ай бир қисим чәт әл ахбаратлириниң мухбирлирини уйғур елида 5 күнлүк зиярәткә тәклип қилип зиярәткә орунлаштурған болуп, улар арисида америка бирләшмә агентлиқиниң мухбирлириму бар иди.

Улар бу зиярәткә асасән язған хәвирини 6-май күни елан қилған. Мухбирлар хәвиридә бу зиярәтниң хитай һөкүмити өзини ақлаш үчүн йолға қойған тәшвиқат һәрикитиниң бир парчиси икәнликини әскәрткән.

Бирләшмә агентлиқиниң хәвиригә қариғанда, бу мухбирлар үрүмчи, қәшқәр вә ақсу қатарлиқ җайларда зиярәттә болған. Улар қәшқәрдики һейтгаһ җамәсини зиярәт қилип, мәзкур җамәниң имами мәмәт җүмә билән сөзләшкән. Мәмәт җүмә илгири 4000-5000 әтрапида адәм намаз оқуйдиған бу мәсчиттә һазир 800-900 киши намаз оқуйдиғанлиқини билдүргән. Бирақ у буниң сәвәбини бу йәрдә чәклимә болғанлиқтин әмәс, бәлки кишиләрниң идийәсидә өзгириш болғанлиқтин, дәп чүшәндүргән. Мәмәт җүмә йәнә уйғур елида мәсчитләрниң чеқилип бузғунчилиққа учраватқанлиқиниму инкар қилған. Хитай даирилириму "биз мәсчитләрни йеңилаватимиз," дегән.

Бирләшмә агентлиқ мухбирлириниң баян қилишичә, хитай даирилири уларға уйғур елида диний чәклимә йоқлиқини көрсәтмәкчи болған болсиму, бирақ улар зиярити давамида кишиләрниң һәрқандақ диний паалийитиниң чәклимигә учрайдиғанлиқини һес қилған. Чүнки улар уйғурлар ишләйдиған хуафу тоқумичилиқ завутини зиярәт қилғанда, завут башлиқи "уйғур ишчилар өйлиридә рози тутса болиду, лекин завут ятақлирида ишчилар дәм елиши керәк, улар ишләйдиған болғачқа саламәтликигә диққәт қилмиса болмайду, шуңа ятақларда рози тутушиға йол қоймаймиз," дегән. Бир башланғуч мәктәп мудири: "дин билән маарип айриветилгәнликтин оқуғучи балилар рози тутмайду" десә, һейтгаһ җамәсиниң имами мәмәт җүмә "рози тутуш кичик балиларниң өсүп йетилишигә зиянлиқ," дегән.

Хитай һөкүмити бу зиярәт арқилиқ чәт әллик мухбирларға уйғур елида диний чәклимә йоқлиқини көрсәтмәкчи болған болсиму вә мухбирларға "ғәрблик сиясәтчиләр вә ғәрб ахбаратлири дегәнләргә ишәнмәңлар, көргиниңларни йезиңлар" дәп қайта-қайта әскәрткән болсиму, бирақ бирләшмә агентлиқниң мухбирлири өзлириниң көргәнлири асасида хәвәр елан қилған. Бирләшмә агентлиқниң бу хәвиригә "хитайда рамизан: диний чәклимиләр етиқадчи амминиң азийишиға сәвәб болди" дәп мавзу қойған.

Пикирләр (0)

Барлиқ пикир - баянларни көрүш.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.

Толуқ бәт