Америка дөләт мудапиә министири: “хитайниң өктәмлик қилмишиға йол қоймаймиз”

• Мухбиримиз әркин
  2019-08-05

Америка дөләт мудапиә министири марк әспер 4‏-авғуст күни хитайни агаһландуруп, униң һинди-тинч окян районда муқимсизлиқ яритиватқан өктәмлик қилмишиға қәтий йол қоймайдиғанлиқини билдүргән. Марк әспер бу сөзләрни америка ташқи ишла р министири майк помпейо билән өткән һәптиниң ахири австралийәни зиярәт қилип, австралийә дөләт мудапиә министири вә ташқи ишлар министири билән өткүзгән ортақ ахбарат йиғинида тәкитлигән. Марк әсперниң тәкитлишичә, америка вә униң иттипақдашлири һәр қандақ дөләтниң һинди-тинч окян районида башқиларниң мәнпәәтини қурбан қилип, өзигә пайдилиқ тәртип шәкилләндүрүшигә қарап турмайдикән. Марк әспер бу сөзләрни америка-хитай мунасивити интайин җиддий әһвалда туруватқан бир пәйттә қилди.

Президент трамп өткән һәптә хитайниң 300 милярд долларлиқ импорт мәһсулатиға 10% баҗ қойидиғанлиқини елан қилғаниди. Марк әспер ахбарат йиғинида: “биз шуниңға қәтий ишинимиз, һечқандақ бир дөләт һинди-тинч окянни өз бешиға контрол қиливалмаслиқи керәк. Нөвәттә биз иттипақдашлиримиз вә һәқәмсайилиримиз билән биргә районниң җиддий бихәтәрлик еһтияҗини һәл қилишқа тиришмақтимиз” дегән. 

У йәнә өзлириниң “хитайниң адәмни биарам қилидиған өктәмлик вә муқимсизлиқ пәйда қилиш қилмишиға қәтий қарши туридиғанлиқи”, бу, “униң булаң-талаң характерлик иқтисад вә қәрз пулини қорал орнида ишлитиштәк һәм башқа дөләтләрниң әқлий мүлкини оғрилаштәк қилмишлирини өз ичигә алидиғанлиқи” ни билдүргән. Ахбарат йиғинида ташқи ишлар министири майк помпейо, америка билән австралийәниң “хитайниң җәнубий деңиздики сүний аралларни һәрбийләштүрүшидин әндишә қиливатқанлиқи” ни әскәртип: “биз һәр икки дөләт униң мәблиғиниң достлиримизни қәрз вә хиянәтчилик патқиқиға тиқип қоюватқанлиқини көрүп турмақтимиз” дегән. Бирақ, помпейониң илгири сүрүшичә, трамп һөкүмити башқа дөләтләрни америка билән хитайниң бирини таллашқа қистимайдикән. У: “чүнки, бу бизниң хизмәт усулимиз әмәс” дегән.