Nöwettiki amérika-xitay munasiwiti “Yéngi soghuq urush” dep teswirlenmekte
2019.01.08
Amérika-xitay munasiwitining soda urushi seweblik jiddiy tüs élishi bilen bir qisim analizchilar ikki dölet otturisidiki munasiwetni “Yéngi soghuq urush dewrining bashlinishi” dep teswirlewatqanliqi melum. “Tashqi siyaset” zhurnilida 7-yanwar küni robért kaplan imzasida élan qilin'ghan bu heqtiki analiz maqaliside mana mushu mesile nuqtiliq muhakime qilinidu.
Aptorning qarishiche, xitay kompyutér xakkérlirining amérika herbiy paraxotlirining rémont xatirilirini oghrilishi, besh burjeklik binadin xususiy uchurlarni oghrilishi dégendek köp qétimlap hemde axiri chiqmastin dawam qiliwatqan pa'aliyetler nöwettiki weziyetning az dégendimu nechche on yil dawam qilidighanliqining, shuningdek yéngidin bashlinidighan bu “Soghuq urush” ning uzun mezgil bolidighanliqining bir ipadisi iken.
Yene bir yaqtin bolsa aptorning qarishiche, xitay hökümiti amérika déngiz armiyesi we hawa armiyesi qisimlirini gherbiy tinch okyan (yeni jenubiy xitay déngizi) din néri turushqa qistash arqiliq özlirining sherqiy yérim shardiki zomigerlik ornini tikleshke urunmaqta iken. Bu nuqtidin alghanda amérika dölet mudapi'e ministirliqi üchünmu xitay tehditi herqachan rusiye tehditidin zor, dep qaralmaqta iken. Yene bir yaqtin krémnéy jilghisidiki yuqiri pen-téxnika shirketlirining xitay bilen bolghan hemkarliqi alliqachan ularning besh burjeklik bina bilen bolghan hemkarliqidin nechche hesse éship ketken.
Maqale aptorining qarishiche, nöwettiki soda urushida asasliq söhbet témisi boluwatqan amillarmu del eqliy mülük oghriliqi, soda munasiwiti arqiliq nazuk téxnikilargha ige boluwélish, pul monopolluqi qatarliqlar bolup, soda söhbiti ongushluq axirlashqan halettimu bu mesililer yenila dawam qiliwéridiken. Chünki xitayning soda qilish uslubining tüplük mahiyiti menggü özgermeydiken. Bu xil iqtisadiy amilni menbe qilghan sürkilish tebi'iy yosunda herbiy ishlar jehettiki buruqturmiliqqa seweb bolidiken.
Aptor alahide tekitligen yene bir nuqta yéngidin bashliniwatqan bu “Soghuq urush” tiki idé'ologiyelik alahidiliktur. Uning qarishiche, ilgiriki waqitlarda amérika hökümiti xitayning déng shyawping dewridiki “Yumshaq” hakimmutleqliqige bir közini qisiwalghan bolsimu, shi jinping hakimiyetni alghandin buyanqi “Qattiq” shekil alghan hakimmutleqliq amérikidiki her ikki partiyening sewr qachisini toldurghan. Bolupmu nöwette bir milyondin artuq Uyghurning jaza lagérlirigha qamilishidek qebihlikni ashkara wujudqa chiqarghan bu tüzüm bilen amérika démokratiyesi otturisida ghayet zor perq mana men, depla ashkara bolghan.
Axirida aptor mushu ehwallarning hemmisini omumlashturup: “Yuqiri pen-téxnika mushu toqunushni algha süridu. Iqtisadiy jehettiki güllinishtin menpe'et alghan bu dölet herbiy ishlar rayonigha köz tikmey qalmaydu. Gerche ular ‛yérim chélek‚ bolsimu, chélekning yérimi alliqachan su bilen toldurulghan” deydu.









