Бейҗиңда өткүзүлгән америка-хитай сода сөһбити “нормал өткән”

7-январ бейҗиңда башланған америка-хитай сода сөһбити чаршәнбә күни ахирлашти. Сөһбәтниң 2 күн өткүзүлүши пиланланған болсиму, лекин сөһбәт пиландин узун давамлашқан.

Ройтерс агентлиқиниң хәвәр қилишичә, тәрәпләр сөһбәтниң тәпсилати пат арида елан қилинидиғанлиқини билдүргән. Америка әмәлдарлири сөһбәтниң “нормал өткәнлики” ни билдүрсиму, лекин дуняниң диққити сөһбәтниң қандақ нәтиҗә билән ахирлашқанлиқиға тикилмәктә.

Америка сода сөһбәт өмики өткән дүшәнбә күни бейҗиңға йетип берип, хитай билән 2 күнлүк сөһбәтни башлиған. Америка президенти доналд трамп билән хитай рәиси ши җинпиң өткән йили 1‏-декабир күни аргентинада учришип, сода урушиниң 90 күн тохтитилғанлиқини елан қилған иди. Дүшәнбә күни бейҗиңда башланған сөһбәт икки тәрәпниң сода уруши тохтиғандин бери өткүзгән тунҗи сөһбити болуп һесаблиниду.

Ротерсниң хәвиридә қәйт қилишичә, әсли сөһбәт 2 күнлүк пиланланған болсиму, лекин 3 күнгә созулған. Америка сөһбәт өмикиниң әзаси, сода вә ташқи йеза-игилик ишлириға мәсул ярдәмчи ташқи ишлар министири тәд миккиней мухбирларға “сөһбәтниң нормал өткәнлики”, хитай сәпириниң “биз үчүн яхши болғанлиқи” ни билдүргән.

Президент трамп сәйшәнбә күни тветтирда елан қилған баянида сөһбәтни “наһайити яхши өтүватиду” дегән иди. Лекин хитай ташқи ишлар министирлиқиниң баянатчиси лу каң чаршәнбә күни сөһбәтниң ахирлашқанлиқини дәлиллигән, лекин сөһбәтниң нәтиҗиси һәққидә пикир баян қилишни рәт қилип, униң нәтиҗисиниң пат арида елан қилинидиғанлиқини билдүргән. Ройтерсниң хәвиридә тәкитлинишичә, хитай ташқи ишлар министирлиқиниң баянатчиси лу каң “әгәр у нәтиҗилик ахирлашса, бу америка вә хитай үчүн пайдилиқ болупла қалмай, дуня иқтисади үчүнму пайдилиқ хәвәр болиду” дегән.

Президент трамп өткән йили декабирда ши җинпиң билән көрүшкәндә хитайниң 90 күн ичидә америка билән сөһбәт өткүзүп, хитайниң иқтисади қурулмисидики адаләтсиз риқабәткә сәвәб болуватқан бәзи һалқиларни ислаһ қилиш, америка ширкәтлирини техника өткүзүп беришкә мәҗбурлимаслиқ қатарлиқ мәсилиләрдә келишим һасил қилишини тәләп қилған. Президент трамп әгәр бу 90 күн ичидә келишим һасил қилинмиса, хитай експорт мәһсулатлириға қоюлидиған 10 пирсәнт баҗни 25 пирсәнткә чиқиридиғанлиқни билдүргән иди.