Amérikadiki bir sayahet tori xitayni sayahet qilishta Uyghur “Irqiy qirghinchiliqi” gha hemshérik bolup qalmasliqni agahlandurdi

Muxbirimiz erkin
2023.04.07

Amérikadiki bir dangliq bir sayahet torida 2-aprél élan qilin'ghan bir maqalida, sayahetchiler, istibdat döletlerni sayahet qilishta bu döletlerning kishilik hoquqni depsende qilishi, bolupmu xitayni sayahet qilishta uning Uyghur ‍irqiy qirghinchiliqigha hemshérik bolup qalmasliqi'i agahlandurulghan. “Sayahet yoqlimisi” namliq tor betning yazghuchisi leysi falz qelemge alghan maqalida körsitilishiche, nöwette bashqa döletlerni sayahet qilishta uning élip kélidighan tesirini oylishishning waqti iken. Leysi falz, sayahetning nurghun döletlerning zor kirim menbesi ikenliki, xitaydek döletlerge sayahet qilish uning kishilik hoquqni depsende qilishigha wasitilik töhpe qoshqanliq bolup qalidighanliqini éytqan.

“Sayahet exlaqiy: kishilik hoquqni éghir xilapliq qiliwatqan döletlerni sayahet qilishqa bolamdu” mawzuluq maqalida, kishilik hoquq depsendichilikining xitaydiki Uyghurlar uchrighan irqiy qirghinchiliq we xitayning gherbidiki musulmanlar uchrawatqan depsendichiliktek shu döletlerning ichidiki kishilerge qarita élip bérilidighanliqi, nöwette xitayning 2017-yildin béri bir milyon 700 mingdin 3 milyon'ghiche Uyghurni türme we jaza lagérlirigha qamighanliqi tekitlen'gen. Mezkur maqale xitayning sherqtiki ölke-sheherlerde yashaydighan puqralirini Uyghur iligha qarita keng kölemde siyasiy xaraktérlik sayahetke teshkillep, ulargha “Shinjang ezeldin xitayning parchisi” dégen idiyeni singdürüshke tirishiwatqan bir waqitta élan qilindi.

Melum bolushiche, buning üchün xitay hökümiti zor miqdarda meblegh ajritip, rayonda nurghun muzéy we tang sulalisining atalmish “Herbiy qorghanliri” ni qayta yasap chiqqan. Leysi falzning éytishiche, sayahetchiler hoshyar bolushi, sayahetke barmaqchi bolghan döletlirini yaxshi tetqiq qilishi, eger bu dölette kishilik hoquqqa xilapliq qilin'ghan bolsa yaki bixeterlik mesilisi mewjut bolsa, u menzilge sayahet qilishni qayta oylishishi kérek iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.