Islam dahiyliri we amérika rehberlirining Uyghurlar mesilisige tutqan mu'amilisi roshen sélishturma hasil qilmaqta

Xitay hökümitining Uyghurlarni basturush herikiti hemde dunyaning bu mesilige qandaq mu'amilide boluwatqanliqi öz nöwitide herqaysi axbarat wasitiliri tégishlik sehipe ajritiwatqan témilarning biri. Bolupmu türkiye prézidénti rejep tayip erdoghanning ötken hepte xitayda ziyarette bolushigha egiship metbu'atlarda otturigha chiqqan “Erdoghanning Uyghurlar heqqidiki pikrining özgirishi” buningda eng chong misal boluwatqanliqi melum.

“Chet'el siyasiti” zhurnilining 8-iyuldiki sanigha bésilghan ezim ibrahimning mushu témidiki maqaliside milyonlighan Uyghurning özlirining ana wetinide lagérlargha qamilishi, lagér sirtidikilerning bolsa qattiq nazaret astida hayat kechürüwatqanliqi hazir hemmige melumluq pakit bolup qalghanliqi, türkiye hökümitiningmu 2019-yilining béshida bu ehwalni qattiq eyiblep bayanat élan qilghanliqi alahide eslep ötülidu.

Aptor shuningdin kéyin xitayning “Bir belwagh bir yol qurulushi” ni merkez qilghan halda xitay hökümitining aldi bilen atom qoraligha ige birdin bir musulman döliti, dep qariliwatqan pakistanni özlirining bir béqindi dölitige aylanduruwélishi, pakistan bash ministiri imran xanning Uyghurlar heqqide so'al soralghanda “Bu ishlardin xewirim yoq iken” dep özini élip qéchishi, qazaqistan, türkmenistan, özbékistan yaki qirghizistan qatarliq ottura asiya türkiy jumhuriyetlirining héchqaysisining Uyghurlargha hésdashliq qilmaywatqanliqini otturigha qoyidu. 

Shulardin kéyin aptor islam dunyasidiki gholluq döletlerdin iran, se'udi erebistan, misir qatarliq xitaydin shunche yiraq jaylardiki memliketlerningmu iqtisadiy jehettin xitaygha baghlinip qéliwatqanliqini, shu sewebtinmu Uyghurlar heqqide birnerse déyelmeywatqanliqini, islam dunyasidiki eng chong teshkilat bolghan “Islam hemkarliqi teshkilati” ningmu Uyghurlar heqqide söz qilmasliqini eslep ötüp bularning izchil isra'iliyeni eyiblep kelgenlikini tekitleydu. Aptor bu heqte toxtilip: “Pelestindiki ehwal hemmige ayding. Emma isra'iliye héchqachan pelestinliklerni lagérgha qamighini, ulargha medeniyet qirghinchiliqi yürgüzgini yoq. Uyghurlarning ehwali ulardinmu better. Emma némishqa ular xitayni dunya xeritisidin öchürüwétish heqqide söz qilmaydu?” dep so'al qoyidu.

Aptor axirida Uyghurlar mesiliside izchil gherb dunyasining kökrek kérip söz qiliwatqanliqini, bolupmu amérika hökümitining keskin ibariler bilen xitayni tenqidlep kéliwatqanliqini alqishlap “Eyni waqitta musulmanlarning amérikigha kirishini pütünley men'i qilimen, dep jakarlighan kishining hökümiti hazir Uyghurlar mesiliside herqandaq musulman döliti qilalmighan ishlarni qiliwatidu” dep körsitidu.