Америка ташқи ишлар министирлиқи: «хитайниң террорлуққа қарши туруш һәрикити уйғур миллитини нишан қилған»

Мухбиримиз әркин
2019-11-04
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Америка ташқи ишлар министирлиқи 1‏-ноябир күни өзиниң террорлуқ һәққидики йиллиқ доклатини елан қилип, хитайниң террорлуқ вә әсәбийликкә қарши туруш һәрикитиниң уйғурларни нишан қилғанлиқини илгири сүргән. Доклатта, хитайниң террорлуқ мәсилисидики асаслиқ дүшмининиң уйғурлардики аталмиш «радикаллар» икәнлики тәкитлинип, бейҗиң бу радикалларни «шәрқий түркистан ислам һәрикити» дәп тәрипләйдиғанлиқи тәкитләнгән. Лекин доклатта қәйт қилинишичә, хитайниң террорлуққа қайтурған инкаси билән униң тинч өктичи паалийәтләргә тутқан муамилисини пәрқләндүрмәк мүшкүл икән.

Доклатта, хитай компартийәсиниң 2017‏-йилдин бери шинҗаң уйғур аптоном районида террорлуқни баһанә қилип, бир милйондин артуқ уйғур вә башқа мусулман милләтләрни лагерларға қамиғанлиқи, икки милйондин артуқ кишиниң күндилик сияси өгинишкә орунлаштурғанлиқи тәкитләнгән. Доклатта қәйт қилинишичә, хитай йәнә йеңи қануни бәлгилимә вә қануни вастиларни қоллинип, назарәт техникиси, шәхсий учур топлаш, д н а әвришкиси йиғиш, һөкүмәт әмәлдарлирини уйғурларниң өйигә орунлаштуруш, уларниң диний вә мәдәнийитини контрол қилиш қатарлиқлар арқилиқ өзиниң бастуруш иқтидарини юқири көтәргән. 

Доклатта йәнә 2018‏-йили 6‏-айда хитай әдлийә тармақлириниң террорлуқ җинайәтлиригә даир йеңи бәлгилимә чиқирип, террорлуқ-әсәбийликни тәрғип қилидиған кийим-кечәк вә символларни кийиш яки тақашни чәклигәнлики, торда террорлуққа даир мақалә язған, елан қилған яки униңға даир син көрүнүшлирини тарқатқанларниң җинайи җавабкарлиққа тартилидиғанлиқини елан қилғанлиқи, шу йили 10‏-айда уйғур аптоном райониниң мәвҗут бәлгилимигә түзитиш киргүзүп, «кәспий техника тәрбийәләш мәркәзлири» ни қанунлаштурғанлиқи тәкитләнгән. Доклатта, «сүний һәмраһ рәсимлири, шаһитларниң гуваһлиқи вә кишилик һоқуқ тәшкилатлириниң доклатлирида тикәнлик сим тосақлар билән оралған, көзитиш мунарилиқ вә тәк ишиклик бу мәркәзләрниң түрмә билән охшаш икәнлики қәйт қилинғанлиқи билдүрүлгән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт