Anar sabit: "Men lagérda némilerni kördüm?"

Muxbirimiz eziz
2021-04-06
Share

Uyghur diyaridiki lagérlar heqqide köpligen delil-ispatlar melum boluwatqan bolsimu, xitay hökümiti izchil bu heqtiki herqandaq eyibleshni ret qilip, özlirining Uyghurlargha "Téxnika ögitish" bilen meshghul boluwatqanliqini dawrang qilip kelgen idi. Yéqinda ene shu xildiki lagérlarda yétip chiqqan yene bir shahid anar sabitning shexsiy kechürmishi bu jaydiki qabahetning qanchilik wehshiy tüs alghanliqini dunyagha janliq namayen qilip berdi.

"Nyo-yorkluqlar" zhurnilining 5-aprél sanigha bésilghan bu heqtiki zor hejimlik tekshürüsh doklatida kuytunda ösüp chong bolghan anar sabit isimlik qazaq qizining kechmishliri tepsiliy orun alidu. Doklatta körsitilishiche, kichikidin xitayche oqughan hemde qanun'gha ré'aye qilidighan ülgilik puqra süpitide chong bolghan anar meyli xitay ölkiliridiki oqush mezgilide bolsun yaki xizmet qilghan waqitlirida bolsun herqachan özining "Milliylar" gha mensupluqi sewebidin türlük yekleshlerni köp qétimlap bashtin kechürgen. 2014-Yili kanadagha kelgendin kéyin andin "Belgisiz" insan bolushning rahitini körgen. Epsus, 2017-yili dadisining axiretlik ishlirini püttürüp, qazaqistandin kuytun'gha qaytip kelgende "Birleshme urush supisi" ning aptomatik halda "Xeterlik döletlerge barghan" dégen eyibni chiqirishi bilen pasporti musadire qilinip, soraqqa tartilghan.

Uning bu soraqlarda körgen jismaniy qiynaq heqqidiki bayanliri, bu jaydin chiqip "Öginish merkizi" namidiki lagérlarda körgenliri lagér sistémisining türmilerdinmu qattiq bashqurilidighan mu'esseler ikenlikini namayen qilghan. Bolupmu uning lagérlargha qamalghan minglighan Uyghurlar we qazaqlarning qandaqtur bir ammiwi epni téléfonigha chüshürgen, "Islamiy" shekildiki qandaqtur bir pa'aliyetke chétilip qalghan dégendek eyibler bilen eyiblinishi, lagirlardiki insan chidighusiz jismaniy qiynaq, haywanlarmu yémeydighan yémeklikni ghiza qilish, namelum dorilarni ichish, kompartiyeni medhiylep naxsha éytish, xitayche tildin bashqa tilda sözleshke ruxset qilmasliq, tutqunlarning chéchini késiwélish, hetta yighlashqa bolmasliq we hajetke barghuzmasliqtek köpligen bayanliri ilgiriki lagir shahidlirining bayanlirining qilche ashuriwétilmigen heqiqet ikenlikini, bu jaylardiki köpligen mehbuslarning qisqighine waqitta nérwisidin adiship kétishining sewebsiz emeslikini yene bir qétim namayen qilghan.

Anar körgen qabahetler uning lagérdin chiqip qazaqistan'gha yolgha chiqishi bilen axirlashqan bolsimu, emma uning rohi hazirghiche buning dehshetliridin qiynalmaqta iken. Ene shu xil ré'alliq uning özi körgen bu qabahetni dunyagha ashkarilishigha türtke bolghan eng muhim amil iken.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet