Sherqiy-jenubiy asiya döletler birliki Uyghurlar yoluquwatqan zulumgha qarshi aktip heriketke ötüshke chaqirildi

10-Yanwar küni “Bügünki sherqiy-jenubiy asiya döletliri” namliq tor zhurnilining tehriri oliwér ward teripidin mexsus Uyghurlar heqqide bir parche keng kölemlik maqale élan qilindi.

Mezkur maqalide dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa, amérika jorj washin'gton uniwérsitétining proféssori shan robirts, washin'gton shtatliq uniwérsitétining antropologiye tetqiqatchisi derrin baylir qatarliqlar ziyaret qilinish arqiliq Uyghurlarning nöwettiki weziyiti, sherqiy-jenubiy asiya döletlirining hazirghiche Uyghurlargha tutqan mu'amilisi we bundin kéyin qilishqa tégishlik ishliri heqqide etrapliq mulahize yürgüzülgen. 

Aptor maqaliside ta yéqin'ghiche öz chégralirigha qéchip kelgen Uyghur musapirlarni xitaygha ötküzüp bergen tayland, malayshiya we hindonéziye qatarliq döletlerning 2018-yillirining axirigha kelgende pozitsiyisini özgertken bolsimu, emdi Uyghurlarning herqandaq bir amal bilen xitaydin chiqip kétishi mumkin bolmighan bir shara'itta buning ehmiyiti yoqluqini bayan qilghan. Shunga u bu döletlerning emdi diplomatik kozurlirini ishqa sélish arqiliq Uyghurlar uchrawatqan zulumni yenggillitish üchün pa'al heriketke ötüshi kéreklikini bildürgen.

Aptorning qarishiche, sherqiy-jenubiy asiya döletliri özining xitayning “Bir belwagh bir yol” qurulushining jan tomuri bolushtek alahidilikini qollinishi kérek iken. Xitay bu döletlerge meblegh salghandila andin közligen yéngi bazarlirigha érisheleydighan bolghachqa malayshiyagha oxshash xitayning meblighidin xawatirlinip turghan döletler eger Uyghurlarning hoquqi mesilisini xitay meblighige shert qilip qoshsa, bu Uyghurlarning weziyitide belgilik özgirish peyda qilalaydiken. 

Aptor sherqiy jenubiy asiya döletlirini birleshken döletler teshkilatidimu ortaq awaz chiqirip, xitayning zulumigha qarshi tedbir élish üchün yol échishi kéreklikini eskertken.