Xitay hökümitining awstraliyediki oqughuchilarni paylaqchiliqqa sélishi diqqet qozghidi

Muxbirimiz eziz
2021-06-30
Share

Washin'gton shehridiki kishilik hoquqni közitish teshkilati 30-iyun küni zor hejimlik doklat élan qilip, xitay hökümitining bu jaydiki oqughuchilarni awstraliyediki Uyghur jama'i'itige jasusluq qilishqa hemde xitay hökümitining teshwiqat qorali bolushqa qistawatqanliqini tepsiliy bayan qildi.

Doklatta bayan qilinishiche, aptor ziyaret qilghan hemde xitay pasporti bilen awstraliyege kelgen 46 neper oqughuchi we ilmiy xadim xitay hökümitining ularni jasusluq qilishqa qandaq qiziqturghanliqi hemde ret qilmaqchi bolghanlargha qandaq tehdit salghanliqini sözlep bergen. Ularning beziliri xitay démokratchilirini qollaydighanlar bolup, xongkongdiki démokratiye namayishini hémaye qilish mezmunidiki témilarni tarqatqanlarni pash qilishqa zorlan'ghan, yene beziler bolsa awstraliyediki Uyghur jama'itining türlük pa'aliyetliridin melumat bérishke qiziqturulghan.

"Adem" texellusida ziyaretni qobul qilghan bir Uyghur oqughuchi ‍özining del mushu xil bésimdin xalas bolush üchün ilajisiz awstraliyening ottura qismidiki Uyghurlar yoq bir shitatqa köchüp kétishke mejbur bolghanliqini éytqan. U bu heqte söz qilip: "Xitay hökümiti méni ulargha jasusluq qilip bérishke hemde méning awstraliyediki oqush pulumni tölep bérishke wede qildi" dégen. Uning bildürishiche, xitay saqchiliri uni adélayd we mélburn qatarliq jaylardiki namayishlargha bérish hemde widiyogha élish, shu jaylardiki Uyghurlarning öylirige bérish hemde ularning adrésini, qandaq mashina heydeydighanliqini we qandaq xizmet qilidighanliqini éniqlashqa buyrughan. Xitay saqchiliri uning wetendiki anisini saqchixanigha élip kélip soraq ehwalini widiyo arqiliq uninggha neq meydandin körsetken. Shuningdin kéyin "Adem" bu ishlarni awstraliye saqchi da'irilirige melum qilghan bolsimu, ular bu ishlargha qarita héchnerse qilalmaydighanliqini éytqan.

Doklatta körsitilishiche, xitay hökümitining bu xildiki oqughuchilarni paylaqchiliqqa sélishi awstraliyening herqaysi jaylirida omumiyyüzlük mewjut iken. Awstraliye ma'arip mnistirlikining minsitiri alan taj bu doklat heqqide söz qilip: "Biz buningdin bekmu endishige chüshtuq. Men istixbarat we bixeterlik tarmaqlirini bu xil mesililerge qarita tégishlik tedbir élishqa dewet qilimen," dégen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet