Prézidént baydén xitayning talibanlar bilen kélishim tüzüshke heriket qilishining éniq ikenlikini bildürgen
2021.09.08
Amérika prézidénti baydén xitayning 15-awghusttin béri afghanistanda hakimiyetni tartiwalghan talibanlar bilen kélishim tüzüshke heriket qilishining éniq ikenlikini bildürgen. Roytérs agéntliqining xewer qilishiche, baydén bu sözlerni 7-séntebir küni muxbirlarning xitayning amérika qanunliri teripidin chekleshke uchrighan talibanlargha meblegh sélishidin endishe qilidighan-qilmaydighanliqi heqqidiki su'aligha jawab bergende éytqan.
U mundaq dégen: “Xitayning talibanlar bilen ré'al mesilisi mewjut. Shunga xitayning xuddi pakistan, rusiye we iran qatarliq döletlar qilghandek, talibanlar bilen kélishim tüzüshke heriket qilidighanliqi éniq. Ularning hemmisi néme ish qilish kéreklikini aydinglashturushqa tirishmaqta.”
Amérika 14-awghusttin bashlap afghanistandin esker chékindürüshke bashlighandin kéyin, xitay derhal heriketke ötüp, eger talibanlar Uyghurlarni qollimisa, ulargha iqtisadiy yardem béridighanliqi, afghanistanning qayta qurulushigha meblegh salidighanliqini élan qilghan. Talibanlar derhal bayanat élan qilip, xitayning ichkiy ishlirigha arlashmaydighanliqi, herqandaq chet el teshkilatining afghanistanni baza qilip bashqa döletke qarshi turushigha yol qoymaydighanliqini jakalighan idi.
Amérika afghanistandin chékinish bilen bir waqtta, sana'etleshken 7 dölet özlirining talibanlargha qaratqan herkitini birlikke keltürgen. Amérika afghanistanning nyu-york fédiral xezinesidiki tashqiy périwutini tonglitip, buni ulargha bérish-bermeslikni talibanlarning ayallar hoquqi we xelq'ara qanunlargha hörmet qilish-qilmasliqigha baghlighan idi. Biraq roytérs agéntliqining éytishiche, mutexesissler eger xitay, rusiye we bashqa döletler talibanlarni meblegh bilen teminleshke bashlisa, bu amérikaning qolidiki iqtisadiy kozérni ajizlitishi mumkin, dep qaraydiken.









