Pirézidént baydén normandiyede qilghan sözide démokratiye duch kéliwatqan tehdit heqqide agahlandurghan

Washin'gtondin muxbirimiz erkin teyyarlidi
2024.06.07

Amérika pirézidénti jow baydén 6-iyun ittipaqdash armiyesining 1944-yili normandiyedin quruqluqqa chiqish küni, yeni D künini xatirilesh yighilishida, dunyawi démokratiyening téximu éghir tehditige duch kéliwatqanliqini, özlirining démokratiyeni qoghdashtin ibaret muhim mejburiyitining barliqini bildürgen.

Uning agahlandurushiche, nöwette démokratiye dunya miqyasida 1945-yili 2-dunya urushi axirlishishi yaki ittipaqdash armiyening 1944-yili 6-iyun normandiyedin quruqluqqa chiqishidin buyanqi “Herqandaq waqitqa qarighanda téximu éghir xewpke duch kelmekte” iken. Pirézidént baydén 6-iyun küni firansiyening normandiye déngiz sahilida ittipaqdash armiyening normandiyedin quruqluqqa chiqishning 80 yilliqini xatirilesh yighilishida nutuq sözligen. Baydén, rusiye teklip qilinmighan bu yighilishta yene amérika we ittipaqdashlirining rusiyening tajawuzchiliqigha qarshi özini qoghdawatqan ukra'inani “Yalghuz tashlap qoymaydighanliqi” ni éytqan.

Melum bolushiche, pirézidnét baydén 7-iyun ukra'ina pirézidénti zélénskiy bilen parizhda körüshkende, amérikaning ukra'inagha yardem bérishni kéchiktürgenlikidin kechürüm sorighan. Xewerlerde, baydénning zélénskiygha “Biz sizdin waz kechmeymiz” dégenliki qeyt qilinmaqta. Pirézidént baydén rusiyening ukra'inagha qoralliq tajawuz qilghinigha ikki yildin ashqan, xitay bu tajawuzchiliqni astirttin qollash, rusiye bilen til biriktürüp dunya tertipini özgertishke urunush, shundaqla özining istibdatliq bashqurush tüzümini bashqa döletlerge kéngeytish bilen eyibliniwatqan bir waqitta, démokratiye duch kéliwatqan xewp bilen ittipaqdash armiyening buningdin 80 yil awwal fashizmgha qarshi normandiyedin quruqluqqa chiqishini öz ara baghlighan. Pirézidént baydén mundaq dégen: “Ittipaqdash armiye D küni özlirining wezipisini ada qildi. Nöwette, biz démokratiye dunya miqyasida 2-dunya urushining axirlishishidin buyanqi, yaki 1944-yili normandiyede quruqluqqa chiqishtin buyanqi herqandaq waqittin téximu éghir xewpke duch kelgen bir waqitta turmaqtimiz. Biz özümizdin, istibdatliqqa qarshi tik turamduq, erkinlik üchün ching turamduq, démokratiyeni qoghdamduq, biz birge turimizmu, dep sorishimiz kérek. Méning jawabim shuki, bizning shundaq déyishtin bashqa yolimiz yoq.”

Ittipaqdash armiyening 1944-yili 6-iyun normandiyedin quruqluqqa chiqishi 2-dunya urushining burulush nuqtisi bolup, shu küni ittipaqdash armiyesining 133 ming eskiri en'gliye boghuzidin ötüp, normandiye déngiz sahilida qan kéchip jeng qilghan, shundaqla éghir bedeller tölep quruqluqqa chiqqan idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.