P b s qanili xitayning Uyghurlarni qandaq basturuwatqanliqini tonushturdi

Muxbirimiz erkin
2019-10-07
Élxet
Pikir
Share
Print

Amérikining p b s (PBS) téléwiziye qanili Uyghurlar heqqide bir parche programma ishlep, xitayning Uyghurlarning dini we medeniyitini qandaq basturuwatqanliqini xewer qildi.

Xewerde, Uyghurlarning nopusi xitay nopusining bir pirsentige yetmisimu, lékin ularning zamaniwiy dewrdiki eng qorqunchluq kishilik hoquq krizisigha uchrawatidu, dep qariliwatqanliqini alahide tekitligen.

Programmida nuqtiliq nöwette türkiyede yashawatqan Uyghur shahitlirining shexsi we a'ile kechürmishliri arqiliq, Uyghurlar uchrawatqan kishilik hoquq depsendichiliki, diniy we medeniyet buzghunchiliqining kölimi etrapliq yorutup bérilgen.

Programmida türkiyede turushluq gülbahar jélilowa, abdusalam muhemmet, yüsüp sulayman, yasin zunun, abliz ablikim qatarliq kishilerning guwahliq sözlirige keng yer bérilgen.

Xewerde neqil qilishiche, yasin zunun isimlik Uyghur muhajir "Ular bizning medeniyitimizni ret qilip, ayallirimizni nishan'gha almaqta we ulargha ziyankeshlik qilmaqta" dégen.

Xewerde, shahitlar we xelq'ara közetküchiler xitay hökümitining kishilik hoquqni depsende qiliwatqanliqigha da'ir nurghun deliller barliqini ilgiri sürsimu, lékin xitay hökümitining öz herikiti aqlap, bu lagérlarni esebiylik we térrorluqqa qarshi "Kespiy maharet merkezliri" dep teriplewatqanliqini ilgiri sürülgen.

Xewerde qeyt qilishiche, xitay tashqi ishlar ministirliqi emeldari su gé Uyghur shahitlirini melum sewebler yaki pul üchün guwahliq bériwatqanlar, dep eyibligen bolsimu, lékin tetqiqatchilar Uyghur rayonida az dégende 85 yerdiki yighiwélish lagérini éniqlap chiqqan iken.

Xewerde, bu lagérlarning mutleq köp qismining yéqinqi mezgiller qurulghanliqi, amérika hökümitining bu lagérlarda bir milyondin artuq Uyghurning qamalghanliqini ilgiri sürüwatqanliqi tekitlen'gen.

Toluq bet