Дәррин байлер: «хитайниң өз ичидики мусулманларға қозғиған юқири техникилиқ уруши»

2019-04-12
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Уйғур елида йүргүзүлүватқан сиясәтләр үстидә тәкшүрүш характерлик муһим мақалиләрни елан қилип келиватқан америкалиқ антропологийә тәтқиқатчиси дәррин байлер «муһапизәтчи» гезитидә хитайниң уйғур районида йүргүзүватқан сиясити һәққидә йәнә бир парчә чоң һәҗимлик мақалә елан қилди.

«Хитайниң өз ичидики мусулманларға қозғиған юқири техникилиқ уруши» дәп мавзу қоюлған бу мақалидә хитай һөкүмитиниң уйғурларға зәрбә бериштә һазирқи юқири пән-техникидин қандақ пайдиланғанлиқи, қандақ техникиларни ишқа селиш арқилиқ уйғурлар һаятиниң һәрбир һалқилирини контроллуқ астиға алғанлиқи, қандақ өлчәмләр бойичә уйғурларниң лагерға йолланғанлиқи қатарлиқ мәсилиләр үстидә тәпсилий мулаһизә йүргүзгән.

У мақалисидә уйғур елида йолға қоюлуватқан бундақ юқири техникилиқ назарәт системисиниң хитайниң техника базири үчүн бир синақ мәйдани вә шундақла өз мәһсулатлирини хәлқара базарға селиштики елан болуватқанлиқини тәкитлигән.

У йәнә райондики уйғурлар билән хитайларниң юқири пән-техникиниң ишлитилишигә қарита охшимайдиған көз қарашлириниму селиштуруп чиққан. Униң баян қилишичә, у сөзләшкән хитайлар районда хитай мәдәнийитини зорлап теңиш, ислам динини чәкләш қатарлиқ сиясәтләрдин қаттиқ пәхирлиниш билән биргә районда бәрпа қилинған юқири техникилиқ назарәт системилирини ғайәт зор ғәлибә, дәп қарайдикән.

Һалбуки, йәнә бир исми «давут» дәп елинған бир уйғур болса дәррин байлерға юқириқи бу тәқиб системилириниң нурғун уйғурни ютуп кәткәнликини, хитай үчүн уйғурларниң пәқәт санлиқ мәлуматтинла ибарәт икәнликини, уларниң инсанлиқиниң хитай һөкүмити үчүн һеч бир қиммәтни ипадә қилмайдиғанлиқини ейтқан вә «уйғурлар һазир һаят, бирақ улар худди йәнә бир аләмдә яшаватқан әрваһларғила охшап қалди,» дегән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт