Тәтқиқатчи адриян зензниң йеңи доклатида хитайниң “диний әсәбийлик” қалпиқидин қандақ пайдиланғанлиқи шәрһләнгән

Вашингтондин мухбиримиз җәвлан тәйярлиди
2024.02.21

Коммунизм қурбанлири хатирә фондиниң алий тәтқиқатчиси, доктор адриян зенз йеқинда “йеңичә бастуруш: сиясий синақ вә хитай һөкүмитиниң шинҗаңдики қайта тәрбийәләш һәрикитиниң өзгириши” намлиқ бир доклат елан қилған. Униңда қәйт қилинишичә, хитай һөкүмити уйғур районидики кәң-көләмлик тутқун қилиш һәрикитини хилму хил йәрлик сиясәтләр арқилиқ синақ қилип бүгүнки һалға елип кәлгән. Хитай һөкүмити уйғур районидики наразилиқни “диний әсәбийлик” билән бағлап, уни “дөләткә тәһдит” дәп қариған; андин “диний әсәбийлик” қалпиқи кийгәнләрни бир қанчә дәриҗигә бөлүп, адәм тутушниң даириси вә көлимини кеңәйткән, шундақла қанчә адәм солаш вә қанчә йил солашниң өлчимини бекиткән. Шундақ қилип, “әсәбийликни йоқитиш һәрикити” әмәлийәттә милйонлиған адәмни тутуш, меңисини ююш вә мәҗбурий әмгәккә селиш һәрикитигә айланған вә тәрәққий қилған.

Гәрчә, бәзи мутәхәссисләр уйғур районидики лагер системиси ши җинпиңниң юқири бесимлиқ сиясити астида шәкилләнгән, униң узун муддәт давамлишиши тәс дәп қарисиму, хитайниң уйғурларға елип бериватқан қәбиһ зораванлиқи йеңичә сиясәт, тактика вә усуллар билән давамлашмақта икән. Демәк, бу сиясәт аллиқачан хитайниң узун муддәтлик дөләт истратегийәсигә айланған болуп, “башқа милләтләрни еритип йоқитиш, бастуруп йоқитиш, өзгәртип йоқитиш” ғәризи уларниң түп нишани икән.

Доктор адриян йәнә 14-феврал күни, уйғур районидики мәҗбурий әмгәкниң йилдин йилға еғирлишип бериватқанлиқи һәққидә бир доклат елан қилған болуп, бу қәбиһ сиясәтниң 2025-йилғичә давамлишидиғанлиқини оттуриға қойған.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.