Долқун әйса: “һиндистан уйғурларға йүргүзүлүватқан ирқий қирғинчилиқни тосушқа арилишиши керәк”

“һиндистан асия агентлиқи” 29-декабир елан қилған бир зиярәт сөһбитидә, дуня уйғур қурултийиниң рәиси долқун әйса мухбирниң соаллириға җаваб берип, һиндистанниң хәлқарада зор тәсир күчкә игә дөләт икәнликини, уйғурларға йүргүзүлүватқан җинайәтни тосушқа арилишиши керәкликини ейтқан. У сөзидә, хитайниң зиянкәшликигә учраватқан уйғурларниң һиндистандәк бир күчлүк дөләтниң башқа дөләтләргә, болупму мусулманлар көп санлиқ дөләтләргә охшап қалмаслиқини, хитайниң җинайитигә сүкүт қилиштин ваз кечип, уйғурларға елип бериливатқан ирқий қирғинчилиқни тосушқа арилишишини үмид қилидиғанлиқини билдүргән.

Долқун әйса мухбирлар билән өткүзгән сөһбитидә уйғур районидики мусулманларниң кәң көләмлик лагерларға солиниши, диний затларниң өлтүрүлүши, мәсчитләрниң чеқилиши, қәбриләр вә мәдәнийәт ядикарлиқлириниң йоқитилиши, әвлатларниң хитайлаштурулуши, лагердики уйғурлар учраватқан дәһшәтлик қийин-қистақлар, меңә ююшлар, қул қилишлар, аялларға селинған зулум, уйғур нопусини тез сүрәттә азлитиш қатарлиқ қәбиһ җинайәтләрни баян қилиш билән биргә, ирқий қирғинчилиқ һесаблинидиған бу җинайәтләргә даир дәлил-испатлар көпләп ашкарилиниватқан болсиму көп қисим дөләтләр, болупму түркийә қатарлиқ мусулман әлләр һөкүмәтлириниң буниңға инкас билдүрмигәнлики, һәтта хитайни қоллиғанлиқини баян қилған.

У дуня уйғур қурултийиниң хәлқарадики нопузлуқ уйғур тәшкилати болуш сүпити билән уйғурларниң һәққаний даваси күчүн изчил күрәш қилип келиватқанлиқини, лагерларни тақаш, ирқий қирғинчилиқни тохтитиш, мәҗбурий әмгәкни әмәлдин қалдуруш, 2022-йил хитайда өткүзүлмәкчи болған қишлиқ олимпек мусабиқисини байқут қилиш қатарлиқ паалийәтләрдә актип рол ойнаватқанлиқини билдүргән. У йәнә өз кәчмишлири һәққидә соралған соалларға җаваб берип, хитайниң уйғур паалийәтчилиригә тохтимай һуҗум қилип келиватқанлиқини, чәт әлдә уларниң һәрикитигә тосқунлуқ қилса, хитайниң ичидә уларниң уруғ-туғқанлириға зиянкәшлик қилип кәлгәнликини тилға алған.

Ахирда у “уйғур дәвасида сиз һиндистан хәлқидин немиләрни үмид қилисиз?” дегән соалға җаваб берип: “һиндистан хәлқи билән уйғурларниң әнәниви риштиси күчлүк. Улар шәрқий түркистандики уйғурларниң бешиға кәлгән зулумдин хәвәрдар. Әпсуски, һиндистан һөкүмити та һазирғичә уйғурлар учраватқан ирқий қирғинчилиққа сүкүт қиливатиду. Дөләтниң чоңлуқи вә иқтисадий күч җәһәттин, һиндистанниң хәлқарада тәсири чоң; һиндистанниң буниңдин пайдилинип, уйғурлар учраватқан ирқий қирғинчилиқни тосушини үмид қилимиз” дегән.