Dolqun eysa: "Hindistan Uyghurlargha yürgüzülüwatqan irqiy qirghinchiliqni tosushqa arilishishi kérek"

Muxbirimiz jewlan
2020-12-30
Share

"Hindistan asiya agéntliqi" 29-dékabir élan qilghan bir ziyaret söhbitide, dunya Uyghur qurultiyining re'isi dolqun eysa muxbirning so'allirigha jawab bérip, hindistanning xelq'arada zor tesir küchke ige dölet ikenlikini, Uyghurlargha yürgüzülüwatqan jinayetni tosushqa arilishishi kéreklikini éytqan. U sözide, xitayning ziyankeshlikige uchrawatqan Uyghurlarning hindistandek bir küchlük döletning bashqa döletlerge, bolupmu musulmanlar köp sanliq döletlerge oxshap qalmasliqini, xitayning jinayitige süküt qilishtin waz kéchip, Uyghurlargha élip bériliwatqan irqiy qirghinchiliqni tosushqa arilishishini ümid qilidighanliqini bildürgen.

Dolqun eysa muxbirlar bilen ötküzgen söhbitide Uyghur rayonidiki musulmanlarning keng kölemlik lagérlargha solinishi, diniy zatlarning öltürülüshi, meschitlerning chéqilishi, qebriler we medeniyet yadikarliqlirining yoqitilishi, ewlatlarning xitaylashturulushi, lagérdiki Uyghurlar uchrawatqan dehshetlik qiyin-qistaqlar, ménge yuyushlar, qul qilishlar, ayallargha sélin'ghan zulum, Uyghur nopusini téz sür'ette azlitish qatarliq qebih jinayetlerni bayan qilish bilen birge, irqiy qirghinchiliq hésablinidighan bu jinayetlerge da'ir delil-ispatlar köplep ashkariliniwatqan bolsimu köp qisim döletler, bolupmu türkiye qatarliq musulman eller hökümetlirining buninggha inkas bildürmigenliki, hetta xitayni qollighanliqini bayan qilghan.

U dunya Uyghur qurultiyining xelq'aradiki nopuzluq Uyghur teshkilati bolush süpiti bilen Uyghurlarning heqqaniy dawasi küchün izchil küresh qilip kéliwatqanliqini, lagérlarni taqash, irqiy qirghinchiliqni toxtitish, mejburiy emgekni emeldin qaldurush, 2022-yil xitayda ötküzülmekchi bolghan qishliq olimpék musabiqisini bayqut qilish qatarliq pa'aliyetlerde aktip rol oynawatqanliqini bildürgen. U yene öz kechmishliri heqqide soralghan so'allargha jawab bérip, xitayning Uyghur pa'aliyetchilirige toxtimay hujum qilip kéliwatqanliqini, chet elde ularning herikitige tosqunluq qilsa, xitayning ichide ularning urugh-tughqanlirigha ziyankeshlik qilip kelgenlikini tilgha alghan.

Axirda u "Uyghur dewasida siz hindistan xelqidin némilerni ümid qilisiz?" dégen so'algha jawab bérip: "Hindistan xelqi bilen Uyghurlarning en'eniwi rishtisi küchlük. Ular sherqiy türkistandiki Uyghurlarning béshigha kelgen zulumdin xewerdar. Epsuski, hindistan hökümiti ta hazirghiche Uyghurlar uchrawatqan irqiy qirghinchiliqqa süküt qiliwatidu. Döletning chongluqi we iqtisadiy küch jehettin, hindistanning xelq'arada tesiri chong؛ hindistanning buningdin paydilinip, Uyghurlar uchrawatqan irqiy qirghinchiliqni tosushini ümid qilimiz" dégen.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet