Dunya bankasining bashliqi teminlesh zenjirliride xitaygha baghlinip qélishni ayaqlashturushni tekitligen

Dunya bankasining bashliqi dawid malpas (David Malpas) teminlesh zenjirliride xitayghila baghlinip qalmay, uni köp xillashturush hemme ademge paydiliq, dégen.

Roytérs agéntliqining xewer qilishiche, dunya bankasining bashliqi dawid malpas 12- april küni warshawada ötküzülgen bir yighinda söz qilip, teminlesh zenjirliri mesilisi üstide toxtalghanda yuqiriqi sözni qilghan. U yene “Hazir herqaysi döletler teminlesh zenjirini köp xillashturush we ularning xitaygha béqinip qélishini azaytish üchün tirishiwatidu,” dégen.  

Malpas ependi yene döletler ara chégra halqighan sodining dunya iqtisadida yenila muhim orunda turidighanliqini, xitayningmu ikkinchi chong iqtisadiy küch bolush süpiti bilen hem istémalchi we tawar ishlepchiqarghuchi süpitide muhim rol oynashni dawam qilidighanliqini bildürgen. Biraq u buning üchün xitayningmu özgirishi kéreklikini tekitlep: “Xitaymu yer shari soda sistémisidiki bashqa döletler ortaq behrilinidighan qimmet sistémisining bir qismi bolushi kérek, biraq men buning qachan yüz béridighanliqini bilmeymen,” dégen.

Malpas yene yighinda xitayning COVID-19 wirusi tüpeyli qamal qilish we qerz mesilisi seweblik krizisqa duch kelgen-kelmigenliki heqqidiki so'algha jawap bérip: “Ular ziyan'gha uchridi, her qaysi sahelerde chong ongushsizliqlar boldi, mölcherlen'gen tereqqiyat zoriyishining miqdari töwenlidi,” dégen.

Teminlesh zenjirlirini xitaydin yötkesh mesilisi korona wirusi yuqumi otturigha chiqqandin kéyin alahide diqqet qozghaydighan mesilige aylan'ghan idi. Amérika dölet mejlis ezaliri bu mesilige diqqet qilip, teminlesh zenjirliri mesiliside xitaygha qarashliq bolup qélishtek weziyetke xatime bérish, xitayning iqtisadni qalqan qilip yürgüziwatqan zomigerlikige taqabil turushning yollirini izdimekte.