El-jezire: “‛11-séntebir weqesi‚ xitayning Uyghurlargha qarita saxta térorluq urushi qozghishgha purset tughdurghan”

Muxbirimiz erkin
2021.09.09

Qatardiki “El-jezire” téléwiziye qanilining torida 8-séntebir küni élan qilin'ghan bir maqalide, xitayning “11-Séntebir weqesi” din paydilinip, Uyghurlargha qarita saxta “Térorluq urushi” qozghighanliqi ilgiri sürülgen. Bu maqalini amérikadiki “Old domini'on uniwérsitéti” ning yardemchi proféssori, “Xitayda islamni sherhiylesh: hej, muqeddes kitab we xen kitabining tili” namliq eserning aptori kristén pétérson yazghan.

Uning “‛11-séntebir weqesi‚ xitayning Uyghurlargha qarita saxta térorluq urushi qozghishiqa qandaq yardem qildi” mawzuluq maqaliside éytishiche, 2001-yildiki “11-Séntebir térorluq hujumi” din kéyin amérikaning xitay éytqan “Uyghur térorizimi” ni qobul qilishi, ‍uyghurlarning keng kölemlik basturulushigha yol achqan iken. U Uyghurlarning igilik hoquqi we erkinliki toghrisida qanunliq endishiliri bolsimu, biraq buni özgertishke küchi azliq qilghanliqini bildürgen.

Kristén pétérsonning éytishiche, ‍ötken bir qanche yildin béri Uyghurlarning teqdiri xelq'araning diqqitini qozghighan, amérika “Sherqiy türkistan islam herkiti” ni “Térorluq teshkilatliri tizimliki” din chiqiriwétip, xitayning Uyghurlargha tutqan mu'amilisini “Irqiy qirghinchiliq” dep tonighan bolsimu, biraq bu amérika hökümitining xitayning Uyghurlarni basturush tedbirlirini xelq'arada qobul qilishta oynighan achquchliq rolini inkar qilalmaydiken. Amérika hökümiti “Sherqiy türkistan islam herikiti” ni ötken yili “Térorluq teshkilatlar tizimliki” din chiqiriwetken idi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.