Әнглийәдики хитай әлчиси уйғур балилириниң ата-анилиридин мәҗбурий айриветилгәнликини инкар қилди

Әнглийәниң BBC телевизийәси йеқинда түркийәдики уйғурларни зиярәт қилиш асасида ата-анилиридин мәҗбурий айриветилгән уйғур пәрзәнтлириниң из-дерики һәққидә бир видеолуқ хәвәр тарқитип зор инкас қозғиғаниди.

Хитайниң әнглийәдә турушлуқ баш әлчиси лю шавмиң болса уйғур балилириниң ата-анилиридин мәҗбурий айриветилгәнликини инкар қилған. У сөзидә: “һөкүмәт балиларниң әһвалидин яхши хәвәр еливатиду. Ата-анилар халиған вақитта берип балилирини көрәләйду” дегән.

Буниң билән BBC программа риясәтчиси өзлириниң пәқәт бир қетимда 400 аилиниң балисидин айрилип қалғанлиқи һәққидә учурға еришкәнликини ейтиду. Хитай әлчиси лю шавмиң бирдәм туруп қалғандин кейин буниңға җаваб қайтуруп: “әгәр шундақ балилар болса сиз маңа исмини бериң, мән уларниң из-дерикини қилип сизгә дәп берәй” дәп җаваб қайтуриду.

BBC Дә тарқитилған “хитай, мениң балилирим қәйәрдә” мавзулуқ программини мухбир җон садворс түркийәдә яшаватқан 60 әтрапида уйғур билән уларниң уйғур районида қалған вә йоқап кәткән пәрзәнтлири һәққидә бәргән гуваһлиқлири асасида ишлигән. У бу учурларға асасән районға берип тәкшүрүш елип барған. Гәрчә у бу аталмиш “йәслиләргә” кирәлмигән болсиму, әмма буниң һәргизму адәттикидәк “йәсли” әмәслики, һалбуки униң он миңлиған уйғур пәрзәнти йепиқ һаләттә “тәрбийәлинидиған” җайлар икәнликини байқиған.

Дуня уйғур қурултийи хитай әлчиси лю шавмиңниң юқиридики сөзлиригә инкас қайтуруп: “хитай һөкүмити полаттәк пакитлар алдидиму ялғанчилиқ қилишни давамлаштурмақта. Бирақ һәқиқәтләр тохтимай ашкарилиниватиду” дегән.

Йеқинда америка “вайс хәвәрлири” ниң мухбири “исабелла йоңму хотәндики зияритидә йетим балилар йиғивелинған вә йәсли дәп атиливатқан бу җайларниң дәрвазисидин һечкимниң кирип-чиқмиғанлиқини байқиған. У программисида “шинҗаңда хитай һөкүмитиниң лагерлар вә мушундақ йетимханилар арқилиқ зор көләмлик бир өзгәртип ясаш лайиһәсини әмәлгә ашуруватқанлиқида шәк йоқ. Хитай һөкүмитиниң мәқсити ениқ, у болсиму йеңи бир әвлад уйғурларниң уйғур болуп йетишмәслики, уларни таки бирдин-бир кимлики хитай болуп чиққучә, өз йилтизидин, мәдәнийитидин вә һәтта аилисидин қомуруп ташлаштин ибарәт. . .” дегәнләрни баян қилған иди.