Xitayning Uyghurlargha a'it gén tetqiqat maqalilirini élan qilghan zhornalning tehrirat hey'iti istipa bérishke mejbur boldi

Muxbirimiz irade
2021-08-05
Share

Yéqinda amérikadiki bir ilmiy zhurnalning tehrirat hey'itining sekkiz neper ezasi zhornalda élan qilin'ghan maqale sewebidin kelgen tenqidler netijside xizmitidin istipa bergen. Közetküchiler bu maqalilerning xitayning Uyghurlar we tibetlerning gén uchurlirini yighish we ulargha bu arqiliq ziyankeshlik qilish qilmishlirigha chétishliq bolushi mumkin, dep mölcherlimektiken.

"The Intercept" namliq zhornalning xewer qilishiche, "Molékula irsiyet we gén méditsina" zhurnili exlaq jehettiki tetqiqat talash-tartishlirigha yoluqqan we bu seweblik tehrirat hey'iti istipa bergen tunji zhornal iken.

Melum bolushiche, bu yilning béshida bélgiye léwén unwérsititining bi'ologiyelik uchur mutexessisi yiwés moraw mezkur zhornalda Uyghurlar, tibetler we mongghullarning érsiyet perqi we ijazet élinmay turup élan qilin'ghan bolush éhtimali intayin yuqiri bolghan gén uchurlirigha munasiwetlik ilmiy exlaqqa toghra kelmeydighan 18 parche maqalini bayqighan. Bolupmu xitayda bir milyondin oshuq Uyghur lagérgha tutulghan we xitay hökümiti Uyghurlarning gén uchurlirini keng kölemde yighqanliqi keng ashkarilan'ghan bir mezgilde bu maqaliler uning küchlük diqqitini qozghighan.

Derweqe bir maqalida hetta Uyghurlarning alahidilikliri yurt-yurt boyiche ayrip chiqilghan bolup, u qeshqer Uyghurliri, aqsu Uyghurliri dégendek türlerge ayrilghaniken.

Ehwalni bayqighandin kéyin moraw ependi mexsus bilim exlaqi mesiliside heriket qiliwatqan bir pa'aliyetchi bolush süpiti bilen tunji qétim 3-ayda zhornalni agahlandurghan.

Melum bolushiche, bu zhornal 2019-yilidin tartip xitay tetqiqatchilarning bu sahediki maqalilirini élan qilishqa bashlighan bolup, bu maqalilerning bezilirining aptorliri hetta xitay saqchi organlirigha qarashliq organliri iken.

Bi'ologiyelik uchur mutexessisi we pa'aliyetchi yiwés moraw bu yil 6-ayda yene zhornal tehriratidin yene bir qétim ehwalni sürüshtürgen we netijide yéqinda jimjitla istipa xewerliri kélishke bashlighan.

Mezkur weqe bügün amérika metbu'atlirida küchlük inkas qozghidi we u Uyghurlar yashawatqan distopiyilik "Mukemmel saqchi döliti" ni yene bir qétim namayen qilip berdi.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.

Toluq bet