Ғәрб дунясиниң барғанчә төвәнләватқан мәһсулат еһтияҗи хитайниң иқтисадиға зәрбә болмақта

Вашингтондин мухбиримиз әзиз тәйярлиди
2023.12.20

“японийә иқтисад хәвәрлири” (Nikkei) ниң 19-декабирдики хәвиридә ейтилишичә, нөвәттә хитай иқтисади дуч келиватқан әң чоң зәрбиләрниң бири, ғәрб дунясиниң хитайдин мал заказ қилиш миқдариниң азийип кетишигә мас һалда оттуриға чиқмақта икән. Болупму хитайдики һәрқайси топ тарқитиш мәркәзлири үчүн әң чоң сода пурсити болуватқан милад байрими һарписидики айларда көрүлидиған мал тохтами долқуниниң байрам кәлмәстинла пәскойға чүшүп болғанлиқи, буниң әң җанлиқ дәлили болуп қалған.

Хәвәрдә ейтилишичә, хитай һөкүмити таҗисиман вируси сәвәбидин иҗра қилинишқа башлиған қаттиқ контроллуқ чарилирини бошатқан, болупму 2023-йилиниң башлиридин тартипла чегра контроллуқини зор дәриҗидә бикар қилған болсиму, әмма ғәрб дунясидики сода саһәсиниң хитай тәвәсидики завутларға мал заказ қилиш миқдари барғансери төвәнләп маңған. Бу һал милад байрими вә йеңи йил байрими үчүн мал заказ қилишта әң гәвдилик әкс әткән. Хитайниң әксичә башқа асия дөләтлириниң ғәрб дуняси билән болған мал тохтами барғанчә көпийишкә башлиған. Йивудики мәркизий сода сарийида дукан ачидиған җяң фамилилик бир хитай бу һәқтә сөз қилип, “бу йил содимизниң һеч тайини болмиди. Һелиму тәлийимизгә русийә вә оттура шәрқ болуп қаптикән. Һазир маллиримизни шулар еливатиду” дегән.

Хитайниң мушу хилдики ғәрб дунясиға мал експорт қилиш миқдари өткән 11 айда бәш пирсәнттин артуқ төвәнлигән болса, омумий импорт соммиси алтә пирсәнт чүшүп кәткән. Болупму америка базирини нишан қилған експорт миқдари әң зор дәриҗидә төвәнлигән болуп, ноябирниң ахирида бу сан 14 пирсәнткә йеқинлап қалған. Мутәхәссисләр болса бу санларниң техиму зорийип меңиш еһтималлиқиниң чоң икәнликини тәкитлигән.

Америка башчилиқидики ғәрб дуняси билән хитай оттурисидики сүркилишниң күчийишигә әгишип, уйғур мәҗбурий әмгики барғансери җиддий темилардин болуп қалған, шуниңдәк буниң четилидиған даирисиниң бәкму кәң икәнлики билинишкә башлиған иди. Бу саһәгә мунасивәтлик бир қатар қанунларниң вуҗудқа келиши вә хитай таварлириға болған чәклимиләрниң оттуриға чиқиши, хитай маллириниң америка базириға експорт қилинишиға муәййән дәриҗидә тәсир көрситип келиватқанлиқи мәлум.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.