Америка хәлқара диний әркинлик комитети: “гүлмирә имин дәрһал қоюп берилсун”

Америка хәлқара диний әркинлик комитети 15‏-феврал баянат елан қилип, 2009‏-йили хитай һөкүмити тәрипидин муддәтсиз қамақ җазасиға һөкүм қилинған уйғур тор тәһрири гүлмирә иминниң дәрһал қоюп берилишини тәләп қилди.

Мәзкур комитетниң қош рәислириниң бири тәнзин дорҗениң намида елан қилинған баянатта йәнә, хитай һөкүмитиниң гүлмирә иминни асассиз қамақ җазасиға һөкүм қилғанлиқи тәнқидләнгән.

Гүлмирә имин әйни чағда бир тор бетиниң хәвәр вә мәдәнийәт сәһиписиниң тәһрири болуп, 2009‏-йили үрүмчи “5‏-июл вәқәси” партлап 9 күндин кейин қолға елинған. У 2010‏-йили 4‏-айда “5‏-июл вәқәси” ни тәшкиллигән дәп әйиблинип муддәтсиз қамақ җазасиға һөкүм қилинған иди.

Америка хәлқара диний әркинлик комитети бирқанчә йил аввал уни “қутқузулидиған виҗдан мәһбуслири” ниң тизимликигә киргүзгән иди.

Тәнзин дорҗе баянатида, хитай һөкүмитиниң өткән йәкшәнбә күни атақлиқ музикант абдуреһим һейтниң видийосини елан қилиши, дуня миқясида уйғурларниң уруқ-туғқанлириниң видийосини елан қилишни тәләп қилиш һәрикити қозғивәткәнликини билдүрүп: “бу йил, гүлмирә иминниң муддәтсиз қамаққа һөкүм қилинғанлиқиниң 10 йиллиқ хатириси.

Америка хәлқара диний әркинлик комитети униңға артилған асассиз әйибләшни тәнқидләйду һәм хитай даирилирини уни дәрһал вә шәртсиз қоюп беришкә чақириду” дегән.

Тәнзин дорҗениң тәкитлишичә, у паалийәтчиләр вә тутқунларниң уруқ-туғқанлири қозғиған сөйүмлүк кишилириниң сақ-саламәт турғанлиқиға даир дәлилләрни елан қилишни тәләп қилиш тиришчанлиқиға қайил болған.

У йәнә баянатида: “хитай һөкүмитиниң халиғанчә вә наһәқ тутқун қилған милйонлиған мусулманларни чоқум қоюп бериши керәк” ликини билдүргән. У баянатиниң ахирида, хитай һөкүмитиниң диний етиқадни “хитайлаштуруш” һәрикитини тәнқидлигән.

Тәнзин дорҗе хитайниң бу арқилиқ һәр хил етиқадларни сотсиялизмға маслаштуруп, уларни башқурмақчи вә контрол қилмақчи болуватқанлиқини тәкитлигән. Униң илгири сүрүшичә, нөвәттә 800 миңдин 2 милйонғичә мусулман уйғур йиғивелиш лагерлирида тутуп турулмақта икән.