“Xarward qanun instituti kishilik hoquq teshebbuschiliri” pirézidént baydindin Uyghurlar mesilisini otturigha qoyushni telep qildi

Washin'gtondin muxbirimiz irade teyyarlidi
2023.11.14

Amérikadiki dangliq uniwérsitétlardin bolghan xarward uniwérsitétidiki “Xarward qanun instituti kishilik hoquq teshebbuschiliri” namliq oqughuchilar teshkilati 15-yanwar (charshenbe) küni amérika pirézidénti jow baydin'gha mektup yollap, uni bu qétim shi jinping bilen körüshkende Uyghurlar mesilisini otturigha qoyushqa chaqirghan.

Ular pirézidént baydin'gha yazghan ochuq xétide, özlirining mektepdishi adwokat reyhan esetning türmide yétiwatqan inisi ekber esetning qoyup bérilishi, shundaqla Uyghur xelqining adaletke érishishi üchün qiliwatqan herikitini qollaydighanliqini bildürgen hemde pirézidént baydinnimu bu heriketni qollashqa dewet qilghan.

Ular xétide mundaq dégen: “Siz xitay re'isi shi jinping bilen ötküzidighan yighiningizgha teyyarliq qiliwatqan mushu minutlarda biz, sizning shi jinpingdin ekber esetni derhal qoyuwétishni telep qilishingizni hemde bir milyondin artuq Uyghurning xalighanche tutup turulushini eyiblishingizni telep qilimiz. ”

Ekber eset 2016-yili 20-féwraldin 15-martqiche amérika tashqi ishlar ministirliqining “Xelq'ara ziyaretchi rehberlerni terbiyelesh pirogrammisi” gha qatnashqan bolup, u amérikadiki ziyaritini ayaghlashturup üch heptidin kéyin tutqun qilin'ghan we 2020-yili “Milliy öchmenlikke qutratquluq qilish” jinayiti bilen 15 yilliq qamaq jazasigha höküm qilin'ghan. Uning amérikadiki hedisi, adwokat reyhan eset inisini qutuldurush pa'aliyetlirini dawamlashturup kelmekte.

 “Xarward qanun instituti kishilik hoquq teshebbuschiliri” baydin'gha yazghan xétide yene, lagér we türmilerde tutup turuluwatqan mehbuslarning rohiy we jismaniy qiyin-qistaqlargha uchrawatqanliqini, mejburiy emgekke séliniwatqanliqini, Uyghurlargha qaritilghan basturushning b d t ning irqiy qirghinchiliq éniqlimisigha mas kélidighanliqi toghrisida ortaq tonush barliqini eskertip “Milyonlighan ademning hayati xewpke duch kéliwatqan mushu peytler del biz heriketke ötidighan peyttur. ” dep yazghan. Ular axirida pirézidént baydinni ekber eset we Uyghurlarning mesilisini otturigha qoyush arqiliq Uyghur xelqining kishilik hoquqi we erkinlikige kapaletlik qilishqa dewet qilghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.