Чехийә парламенти хитайниң уйғур адәм ички әзалири әткәсчиликигә қарши тәдбир елишқа чақирди

Мухбиримиз әркин
2018-07-11
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Америкилиқ кишилик һоқуқ паалийәтчиси етан гутман чехийә парламентида доклат берип, чехийә парламентини хитайниң уйғур адәм ички әзалири әткәсчиликигә қарши дәрһал тәдбир елишқа чақирған.

У бу чақириқни 8‏-июл чехийә парламенти кеңәш палатасида бәргән хитайниң адәм ички әзалирини мәҗбурий көчүрүш әһвали һәққидики доклатида оттуриға қойған.

Етан гутманниң илгири сүрүшичә, хитай һәр йили 7000 кишиниң ички әза ианә қилидиғанлиқини билдүрсиму, лекин хитайда һәр йили 100 миң адәмниң ички әзаси көчүрүлидиған болуп, хитай һөкүмити буниң келиш мәнбәсини чүшәндүрүп берәлмәйдикән.

У хитайда бурун фалунгоңчилар мәҗбурий адәм ички әзаси кәчүрүшниң асаслиқ мәнбәси болған болса, мана әмди компартийә даирилириниң уйғурларға йүзләнгәнликини билдүргән. Униң қәйт қилишичә, уйғурларниң д н а учурлириниң топлиниши, тәрбийәләш лагерлириниң қурулуши вә җәсәт көйдүрүш завутлириниң қурулуши буниң бешарити икән.

Етан гутман, өткән йили 17 милйон уйғурға д н а вә қан тәкшүрүши елип берилғанлиқи, хотән вә башқа җайларда 500 миңдин бир милйонғичә уйғурниң «тәрбийәләш лагерлири» ға соланғанлиқи, уйғур районида йәнә 9 җәсәт көйдүрүш завути қурулғанлиқи, үрүмчи әтрапидики бир җәсәт көйдүрүш завутиға 50 нәпәр аманлиқ хадими қобул қилинғанлиқини әскәртип, «бу бир кишилик һоқуқ апити, пакитлардин һечқандақ шүбһә йоқ. Бу ишлар бизниң көз алдимизда йүз бериватиду» дегән.

У чехийә парламент әзалирини буниңға қарши дәрһал тәдбир елишқа чақирип мундақ дегән: «мән силәрниң қандақ қилишиңлар керәкликини ейтип берәлмәймән. Магнитиский қанунини ишқа селип, ички әза көчүридиған хитай дохтурлирини чәкләмсиләр, қарар мақулламсиләр яки баянат елан қиламсиләр, ишқилип худаниң һәққигә бир иш қилиңлар».

Чехийә парламентидики доклат бериш йиғини явропа иттипақи-хитай кишилик һоқуқ диалоги өткүзүлүватқан мәзгилдә чақирилған. Ройтерс агентлиқиниң хәвәр қилишичә, явропа иттипақи кишилик һоқуқ диалог өмики сәйшәнбә күни ахбарат васитилиригә диалог һәққидә мәлумат берип, диалогида уйғур мәсилисиниң оттуриға қоюлғанлиқини билдүргән.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт