Amérika b d t da xitayni Uyghurlargha “Irqiy qirghinchiliq” qilish bilen eyiblidi

Amérikining b d t da turushluq wekili mark kasayré 12-mart b d t kishilik hoquq kéngishining yighinida xitayni étnik we diniy az sanliq milletlerni xorlash, jümlidin shinjangdiki Uyghurlargha qarita “Insaniyetke qarshi jinayet” we “Irqiy qirghinchiliq” sadir qilish bilen eyibligen shuningdek yene xitayning tibetlergimu qattiq cheklime qoyghanliqini tenqidligen. Bu amérika wekilining tunji qétim xitayni b d t da Uyghurlargha “Irqiy qirghinchiliq” qilish bilen eyiblishidur.

Roytérs agéntliqining xewer qilishiche, mark kasayré mundaq dégen: “Biz xitayning shinjangdiki étnik we diniy az sanliq milletlerge qarita élip barghan insaniyetke qarshi turush jinayiti we irqiy qirghinchiliqni öz ichige alghan xorlashlirini, shuningdek tibettiki qattiq cheklimilirini eyibleymiz”. Yighinda yene en'gliye wekili juliyan birswéytmu shinjangda yüz bériwatqan keng kölemlik we sistémiliq kishilik hoquq depsendichilikliridin endishe qiliwatqanliqini bildürgen.

U: “Biz shinjangdiki keng kölemlik we sistémiliq kishilik hoquq depsendichilikliridin, jümlidin mejburiy emgek we mejburiy tughut kontroligha da'ir ishenchlik doklatlardin qattiq endishe qiliwatimiz” dégen. Roytérsning éytishiche, xitayning jenwede turushluq elchisi chén shu kishilik hoquqni siyasiylashturushqa qarshi turidighanliqini bildürgen, biraq u shinjangni tilgha almighan.

Buning aldida xitay özini “Qeshqerlik déhqan” dep tonushturghan renagül xudaberdi isimlik bir yash Uyghur ayalni b d t yighinida sözletken. Bu ayal özining 3 perzenti barliqi, “Döletning süpetlik tughush we süpetlik terbiyelesh” ni algha sürüwatqanliqi, balilirining heqsiz ma'ariptin behrmen boluwatqanliqini qeyt qilip, xitayning rayondiki pilanliq tughut, assimilyatsiye siyasitini aqlighan.