Хитай, «шинҗаң ислам җәмийити» қатарлиқ органларни американи әйибләшкә салди

Мухбиримиз ирадә
2019-12-05
Елхәт
Пикир
Share
Принт

Хитай һөкүмитиниң уйғурларға қаратқан сиясәтлирини әйибләйдиған «2019-йиллиқ уйғур кишилик һоқуқ қанун лайиһәсини» ниң америка авам палатасида мутләқ көп санлиқ аваз билән мақуллиниши хитайни қаттиқ биарам қилди. Хитай һөкүмити өз таратқулири арқилиқ охшимиған орган вә шәхсләр намидин арқиму-арқа баянат елан қилип, американиң һәрикитини җан-җәһли билән әйибләшкә башлиди.

Уйғур елидики һөкүмәт авази болған «тәңритағ тори» ниң хәвәрләр сәһиписидә орун алған язмиларниң көп қисми мана мушу хил наразилиқ баянлири билән толған. Бүгүн йәни 5-декабир күни, «хитай ислам җәмийити» вә «шинҗаң ислам җәмийити» айрим-айрим һалда баянат елан қилип, американи тәнқидлигән.

«Шинҗаң ислам җәмийити» баянатида, «өзлириниң уйғур елидики 10 милйондин ошуқ мусулман аммиға вакаләтлик қилидиғанлиқини» илгири сүрүп туруп, американиң бу қанун лайиһәсигә һәр милләт мусулман аммисиниң қәтий қарши туридиғанлиқини билдүргән.

Улар баянатида, «америка дөләт мәҗлис әзалири райондики әмәлийәтни билмәй туруп, бу йәргә келип бақмай туруп, бизниң кишилик һоқуқ вәзийитимиз һәққидә билҗирлиди» дегән. Һалбуки, шинҗаң ислам җәмийити американиң дегәнлиригә қарши илгири сүргән пакитлирида охшашла «уйғур елидә җәмий 20 миңдин ошуқ мәсчит бар, 29 миңға йеқин дини хадим бар, район, вилайәт вә наһийәләрдә һәрқайси дәриҗилик 103 ислам дини җәмийити бар. . . Қуран керим хитайчә, уйғурчә, қазақчә, қирғизчә 4 хил тилда нәшр қилинған» дегәндәк кона гәпләрни тәкрарлиған.

«Хитай ислам җәмийити» му 5-декабир күни елан қилған баянатида, хитай хәлқ җумһурийити қурулғандин буян, компартийәниң йетәкчиликидә уйғур районидики һәр милләт аммисиниң миллий вә дини һоқуқлириниң толуқ капаләткә игә қилинғанлиқини билдүрүп, американи «‹шинҗаң арқилиқ җуңгони чәкләш'тәк рәзил нийитини йәнә бир қетим ашкарилиди» дәп тәнқидлигән. Уларму охшашла юқиридики шинҗаң ислам җәмийитигә охшаш уйғур елидә 24 миңдин ошуқ мәсчит барлиқини баян қилған. Әмма у мәсчитләргә киришкә болмайдиғанлиқидин сөз ачмиған.

Америка авам палатасида уйғур кишилик һоқуқ қанун лайиһәси 1 гә қарши 407 аваз билән мақулланғандин кейин хитай ташқи ишлар министирлиқи, хитай шинхуа агентлиқи, хәлқ гезити, уйғур районлуқ һөкүмәт вә униң әркин тунияз, шавкәт имин вә башқа нурғун орган вә шәхслири наразилиқ баянатлири елан қилинди. Уйғур тилидики «шинҗаң телевизийә истансиси» му өз хәвәрлиридә райондики һәрсаһә кишиләрни американиң уйғур қанун лайиһәсигә қарши наразилиқини ипадиләшкә салған.

Чәтәлләрдики вәзийәт көзәткүчилири хитайниң бу нөвәт американиң һәрикитидин әндишигә чүшкәнликини мөлчәрлимәктә.

Пикирләр (0)
Share
Толуқ бәт