Җәвһәр илһам, софийә ричардсон: “хәлқараниң тиришчанлиқи болғандила хитайниң җинайитини тохтатқили болиду”

Хитайниң уйғур районидики җинайити йошурунлуқтин ашкарилиққа, ашкарилиқтин “ирқий қирғинчилиқ” дәп бекитилишкичә давам қилған бу 4 йилда хитай һөкүмити җинайәттин қолини һеч тартип бақмиди, лагерларму тақалмиди. Хитай завутлири уйғурларни кәң көләмдә қул қилишни давамлаштурмақта.

16-Май күни “муһапизәтчи” гезитидә кишилик һоқуқ паалийәтчиси җәвһәм илһам билән кишилик һоқуқни көзитиш тәшкилатиниң хитай ишлириға мәсул директори софийә ричардсон ханимниң “хәлқара җәмийәтниң тиришчанлиқи болғандила хитайниң шинҗаңдики җинайәтлирини аяғлаштурғили болиду” намлиқ мақалиси елан қилинған болуп, хитайниң уйғур районидики ирқий қирғинчилиқ җинайитини тохтитиш үчүн хәлқара җәмийәтниң бир нийәт, бир мәқсәттә қәтий һәрикәткә келиши керәклики тәкитләнгән.

Мақалидә мундақ дейилгән: “һәр қайси дөләт һөкүмәтлири вә бирләшкән дөләтләр әмәлдарлири ичидә хитайниң қилмишини әйибләйдиғанлар көпийиватиду. Америка, явропа иттипақи, әнгилийә, канада хитайға илгири көрүлмигән җаза тәдбирлири йолға қойди. ‛уйғур районидики мәҗбурий әмгәкни аяғлаштуруш иттипақи‚ қатарлиқ тәшкилатларму хитайниң җинайи қилмишидин нәп еливатқан карханиларға бесим қиливатиду. Һалбуки, ирқий қирғинчилиқ җинайити хәлқарада еғир җинайәт дәп қарилиду. Һәр қайси дөләт һөкүмәтлири вә бирләшкән дөләтләр тәшкилати уйғур районида чоқум тәкшүрүш елип бериши керәк; әгәр хитай һөкүмити өз дөлитиниң ичидә буниңға тосқунлуқ қилса, хитай дөлитиниң сиртидин испат топлиши керәк”.

Мақалидә йәнә хитайдики кишилик һоқуқ җинайәтлириниң толиму көп һәм мурәккәп икәнлики, шуңа хәлқара җәмийәтниң бирлишип хитайдики ирқий қирғинчилиқни тохтитиш ишиниң асанға тохтимайдиғанлиқи, буниң узун һәм риқабәткә толған бир җәрян болидиғанлиқи оттуриға қоюлған.