Kambirij uniwérsitéti Uyghur qirghinchiliqigha shérik bolushta eyiblendi

Washin'gtondin muxbirimiz uyghar teyyarlidi
2024.02.22

“Kambirij uniwérsitéti oqughuchilar géziti” ning 2024-yili 2-ayning 17-künidiki xewirige asaslan'ghanda, kambirij uniwérsitéti oqughuchiliri kambirij uniwérsitétini “Xitay hökümitining Uyghurlarning heq we hoquqlirigha depsendichilik qilishigha sükütte turdi we irqi qirghinchiliqqa shérik boldi” dep eyibligen.

Xewerde éytilishiche, kambirij uniwérsitéti qarmiqidiki “Xelq'ara kechürüm teshkilati jem'iyiti” bu munasiwet bilen yéngidin “Uyghur kishilik hoquq pa'aliyiti” teshkillep, kambirij uniwérsitétini Uyghurlarning kishilik hoquq mesiliside sükütte turmasliqqa chaqirghan. Ular kambirij uniwérsitétning mu'awin mudiri we “Asiya we ottura sherq tetqiqati” diki oqutquchilargha ayrim-ayrim ochuq xet yézip, xitay hökümitining Uyghurlarning heq-hoquq depsendichilik qilishigha sükütte turushning sewebi heqqide chüshenche bérishini telep qilghan.

Bu xette uniwérsitétni xu'awéy qatarliq shirketlerning meblighini qobul qilish we ular bilen hemkarlishishni toxtitishqa dewet qilghan. Shundaqla xu'awéy guruhining 2016-yildin bashlap uniwérsitétqa 28 milyon fondstérlingdin artuq pul bergenliki we bu shirketning xitay hökümiti bilen qoyuq munasiwiti barliqi tekitlen'gen. Xu'awéy guruhi bolsa yéqinqi yillarda Uyghur diyaridiki qirghinchiliqqa eng aktip ishtirak qilghan xitay pen-téxnika shirketlirining biri ikenliki melum.

Oqughuchilar yazghan xette yene mundaq déyilgen: “Xitay ilim sahesi héchqachan partiyedin ayrilmaydu. Eksiche ular étnik tazilashni idiyewi asas bilen teminlidi. Béyjing uniwérsitéti we xu'awéy bilen bolghan hemkarliq milliy qirghinchiliq üchün ‛qanuni asas‚ yaritip béridu. Bu hemkarliq xitayning kishilik hoquq depsendichilikige qolayliq yaritiwatidu. Shunga bu hemkarliqni derhal toxtitish kérek.”  

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.