Amérika chekligen xitay shérkitining kanadada yighin'gha teklip qilinishi Uyghurlarning tenqidige uchridi

Amérikada” qara tizimlik “Ke élin'ghan xitay téxnika shérkitining kanadadiki bir yighin'gha teklip qilinishi Uyghur pa'aliyetchilirining naraziliqigha uchridi.

“CBC Xewerliri” ning xewer qilishiche, amérika-kanada arisidiki tijariy munasiwetlerge alaqidar “Xitay munbiri” yighini kanadadiki “Béritaniye kolombiyesi uniwérsitéti” gha qarashliq bir tijaret kulubi teripidin uyushturulghan bolup, ular bu yighin'gha xitay hökümitining Uyghurlarni nazaret qilishida rol alghanliqi üchün amérika hökümiti teripidin qara tizimlikke élin'ghan “Sezgür chagh” (“SenseTime”) shérkitining dériktori jimmiy jowni teklip qilghan. Mezkur yighinning yene wankuwérdiki xitay konsulxanisining qollishigha érishkenliki melum. 

“Sezgür chagh” shérkiti sün'iy eqil téxnika shérkiti bolup, u xitayning xu'awéy shérkiti bilen hemkarliship, xitaydiki chiray tonush sistémisini qurup chiqqan. Mezkur shérket bu yil öktebirde amérika hökümiti teripidin xitay hökümitining Uyghur élida yürgüzgen teqiblesh siyasetlirige hemkarlishish bilen eyiblinip, “Qara tizimlik” ke élin'ghan 28 xitay mu'esseselirining biri. 

Biraq mezkur shérketning noyabirning 16-17 kunliri kanadaning wankuwér shehiride ötküzülidighan “Xitay munbiri” yighinigha teklip qilinishi we uning dériktori jimmiy jowning bu yighinda nutuq bermekchi bolushi kanadadiki Uyghurlarning qattiq naraziliqini qozghighan. 

Kanada wankuwér Uyghur birlikining yashlar re'isi salinna nur'eli “CBC Xewerliri” ge xet yézip, “Kanadadiki Uyghur jama'itining béritaniye kolombiyesi uniwérsitéti” memuriyitining bu herikitidin qattiq epsuslan'ghanliqini bildürgen. U yene mektubida “Xitaydiki Uyghurlar yighiwélish lagérlirini bashtin kechürüwatqan mushu minutlarda kanada amérika bilen bir septe turup, xitay hökümitining Uyghurlarning négizlik hoquqlirigha qiliwatqan basturushlirigha qarshi turushi kérek,” dep körsetken. 

Xewerde éytilishiche, bu yighinni uyushturughan tijaret kulubining bashliqi mishel law özlirining kanadadiki Uyghurlardin kelgen naraziliqtin tuyuqsizliq hés qilghanliqini, özlirining derhal bu mesilige qarap chiqip, kéreklik tedbirlerni alidighanliqini bildürgen. Biraq “Sezgür chagh” shérkiti bu heqtiki so'allargha jawab bermigen.