Xelq'ara kechürüm teshkilati xitayni Uyghur élidiki lagérlarni derhal taqashqa chaqirdi

• Muxbirimiz irade
  2019-03-14

14-Mart xelq'ara kechürüm teshkilati bir bayanat élan qilip, xitay hökümitini Uyghur élidiki lagérlarda tutup turuluwatqan barliq tutqunlarni derhal azad qilishqa we birleshken döletler teshkilatining rayonda musteqil tekshürüsh élip bérish heqqidiki telipige ijabiy jawab qayturushqa chaqirdi.

Yéqinda xitay hökümiti ötken yili noyabirda birleshken döletler teshkilatida xitayning kishilik hoquq xatirisige uniwérsal we qerellik qarap chiqish yighinida xitaygha sunulghan 346 teklip-pikir arisidiki 62 teklipni “Xitayning dölet emeliyiti we qanunlirigha uyghun emes, u siyasiy qaratmiliqqa ige” dep ret qilghan idi.

Xelq'ara kechürüm teshkilati 14-marttiki bayanatida xitayning bu herikitini “B d t mutexessislirining tekliplirini nomussizlarche yoqqa chiqarghanliq” dep eyibligen.

Melum bolushiche, xitay ret qilghan maddilar asasen xitay hökümitining Uyghur élida we shundaqla tibet rayonida yürgüzüwatqan milliy we dini bésim siyasetliri, ölüm jazasi, xususiy erkinlik mesililirige a'it teklip-pikirler iken.

Aldinqi küni yene xelq'araliq kishilik hoquq organliri ortaq bayanat élan qilip, yawropa ittipaqi we uninggha eza döletlerni kishilik hoquqqa éghir tehdit peyda qiliwatqan xitaygha bésim ishlitishke chaqirdi.

Melum bolushiche, yilda bir qétim ötküzülidighan “Yawropa ittipaqi-xitay diyalogi” aldimizdiki ayda biryussélda échilidiken. Herqaysi kishilik hoquq organliri bolsa yawropa ittipaqini bu pursettin paydilinip kishilik hoquq mesiliside xitaygha qarshi tedbir élishqa chaqirmaqta.

Ular bayanatida aldi bilen xitay hökümitining Uyghur élida bir milyondin oshuq kishini lagérgha qamighanliqi heqqide ishenchlik melumatlar barliqi we lagér sirtidimu Uyghurlar we bashqa yerlik musulman xelqler hayatining éghir derijide nazaretke éliniwatqanliqini misal qilish arqiliq yawropa ittipaqini xitayning dölet ichi we sirtida kishilik hoquqni depsende qilishigha qarap turmasliqqa chaqirghan.

Yuqiriqi bu bayanatqa xelq'ara kechürüm teshkilati, xelq'ara xiristiyan hemkarliqi teshkilati, xelq'ara kishilik hoquq mulazimiti qatarliq 10 din artuq teshkilat imza qoyghan.