Ataqliq obzorchi s j wérlémen xelq'ara jem'iyetni Uyghur élidiki tragédiyeni toxtitishqa kéchikip qalmasliqqa chaqirdi

Amérikadiki tonulghan obzorchi we tetqiqatchi s j wérlémen dunya jama'etchilikining xitay hökümitining Uyghurlargha yürgüzüwatqan siyasetlirini toxtitishqa kéchikip qéliwatqanliqini bildürdi.

U, türkiye döletlik radiyo-téléwiziyesi t r t ning in'glizche sehipiside élan qilghan bu heqtiki maqaliside, xitay hökümitining Uyghur élidiki musulmanlarni “Yighiwélish lagérliri” gha qamawatqanliqi heqqide nurghun pakitlar mewjut bolsimu, emma buninggha qarita yéterlik derijide dunyawi bir naraziliqning otturigha chiqmaywatqanliqini bildürgen we uning seweblirini mulahize qilghan.

Uning qarishiche, buningdiki muhim seweblerning biri, xitay kompartiyesining bu lagérlargha a'it diqqet qozghaydighan we kishilerni chöchütüwétidighan körünüshlerning axbarat, téléwiziye we ijtima'iy taratqularda tarqilip kétishini qattiq kontrol qilishi bilen munasiwetlik iken. Chünki, xitay bundaq körünüshlerning jama'etni derhal heriketke keltüridighanliqini bilidiken.

U yene, xitay hökümitining iqtisadiy küchidin paydilinip turup, özi bilen tijaret qiliwatqan döletlerning sükütini sétiwalghanliqini jümlidin, türkiyedin bashqa musulman döletlerning sükütte turuwélishidiki sewebning del mushu ikenlikini bayan qilghan.

Obzorchi s j wérlémen, xitay hökümitining zor bixeterlik apparatlirini ishqa sélish arqiliq chet'ellerde pa'aliyet qiliwatqan Uyghurlargha tehdit sélishnimu buningdiki bir amil, dep körsetken. U, chet'ellerde yashawatqan Uyghurlarningmu xitay hökümiti ularning yurtlirida qalghan ata-anisi we bashqa uruq-tughqanliridin öch almasliqi üchün sükütte turushqa mejbur boluwatqanliqini bayan qilghan.

S j wérlémen maqalisi axirida, xitay hökümitining Uyghurlargha qiliwatqan ziyankeshlikining ret qilghusiz derijidiki pakitliri barliqini eskertip turup, xelq'ara jama'etni bu tragédiyeni toxtitishqa kéchikip qalmasliqqa agahlandurghan.