Лагер шаһиди қәлбинурниң баянлири лагердики вәһшиликләрни техиму ашкара қилди

Мухбиримиз әзиз
2020.08.18
Share on WhatsApp
Share on WhatsApp

2019-Йили өктәбирдә явропаға чиққан қәлбинур сидиқ ‍үрүмчи шәһри сиртидики саңфаңго районида үч йил хитай тили оқутқучиси болуп ишлигән болуп, йеқинда өзиниң лагерда көргән-билгәнлирини ташқий дуняға ашкарилиди. Булар арқилиқ лагер һәққидә илгири мәлум болған бәзи әһвалларниң әмәлийәттә униңдин нәччә һәссә еғир икәнлики йәнә бир қетим дәлилләнди.

“дипломат” торида 17-авғуст күни елан қилинған тәпсилий хәвәрдә ейтлишичә, қәлбинур үрүмчи вә башқа җайлардики сиясий вәзийәтниң өзгириш әһвали, болупму чен чүәнго вәзипигә тәйинләнгән 2016-йилидин кейинки бастуруш әһвалиниң тәрәққияти һәққидә биринчи қол баянлар билән тәмин әткән. У баянлирида лагиерлардики даимлиқ өлүм-йитим һадисиси, җисманий қийнақ, ачарчилиқ, турмуш шараитиниң инсан тәсәввур қилғусиз дәриҗидики начарлиқи қатарлиқларни җанлиқ тәсвирләп бәргән. 

Қәлбинурниң алаһидә диққитини қозғиғини лагерға қамалғанлар ичидә бирму хитайниң болмаслиқи, йәнә келип лагер тутқунлириниң мутләқ көп қисминиң нормал диний етиқад билән шуғулланған чоң яшлиқ кишиләр, уйғур содигәрләр вә яш оғул-қизлардин болуши болған. Он миң уйғур аял қамалған чоң лагердикиләрниң атмиш пирсәнттин көпрәки яшинип қалған кишиләр болуп, һәммисиниң чечи чүшүрүветилгән. Қалғанлар пүтүнләй җәлпкар яш қизлар болуп, қәлбинур билән бир қатарда шу қизларму мәҗбурий туғмаслиқ тәдбирлириниң қурбанлири қиливетилгән. Лагер сақчилири қәлбинурға тутқун қизларниң коллектип басқунчилиққа учришиниң һечқанчә әҗәблинәрлик иш әмәсликини, уларниң җинсий йоллириға ток калтәклирини тиқишниң һәр күни дегүдәк болидиған иш икәнликини сөзләп бәргән. Әнә шундақ хорлуқ вә туғмаслиқ тәдбирлири еғир келип җан үзгән бир қизниң өлүкини дақиритип сөрәп елип чиқип кәткәнни көргән қәлбинур нәччә күнгичә есини йоқитип қойғандәк болуп қалған. 

Қәлбинур лагерда йетип чиққанлардин өлүп кәткәнләрни, ақсақ-чолақ болуп қалғанларни, шуниңдәк пүтүнләй сараң болуп кәткәнләрни йүзләп көргән. Роһий җәһәттин лагерда ятқанлардинму бәкрәк вәйран болуп кәткән қәлбинур ахири қизини йоқлаш баһанисидә явропаға чиққандин кейин өзи шаһид болған реаллиқни ашкарилаш қарариға кәлгән. 

Қәлбинурниң һекайиси бәкму узун һекайә.

Пикир қошуң

Радиониң ишлитиш шәртлиригә асасән, пикирлириңиз тәкшүргүчиләр тәрипидин тәстиқлиниши вә мувапиқ дәриҗидә тәһрирлиниши түпәйли, тор бәттә дәрһал пәйда болмайду. Сиз қалдурған мәзмунға әркин асия радиоси җавабкар болмайду. Башқиларниң көз қариши вә һәқиқәткә һөрмәт қилишиңизни сораймиз.