Xitay fotograf : “Uyghurlar puldin bek, öz medeniyiti, örp - aditi we dinigha ehmiyet béridiken”

Muxbirimiz ümidwar
2016.08.11

Bügün nyuyork waqti gézitide xitay hökümitining Uyghur élide yürgüzüwatqan siyasetliri mulahize qilin'ghan “Xitaydiki qedimiy sheherde puldin bek medeniyetke ehmiyet bérish” mawzuluq bir parche maqale élan qilindi. Uningda bayan qilinishiche, xitay hökümiti 2009 - yilidiki ürümchi weqesidin kéyin iqtisadiy tereqqiyat arqiliq Uyghurlarning naraziliqini peseytmekchi bolup, zor iqtisadiy meblegh bilen qeshqerde nurghun qurulushlarni qilghan. Biraq, sichüenlik fotograf lyu yüyang 2015 - yili qeshqerni ziyaret qilghinida bu yürgüzülüwatqan iqtisadiy pilanning intayin qalaymiqanliqini hés qilghan. Özi süretke tartqan yéngi tijaret merkizi, soda saray, tiyatirxanilar we baghchilarning asasen quruqluqini, bu qurulushlarning yerlikni xizmet bilen teminleshke héchqandaq paydisi bolmighanliqini, eksiche, u yerde bay - kembeghellik arisidiki perqning zoriyip ketkenlikini körgen.

U, nyuyork waqti gézitige qilghan sözide bu heqte toxtilip : “Elwette bu tereqqiyat pilanining shinjanggha melum derijide bolupmu, asasiy qurulush, doxturxana we mektep qurulushlirida melum derijide tereqqiyat élip kelgenlikini körgili bolidu. Biraq, u yerde yerlik Uyghurlar üchün purset bek az iken” dégen.

U shundaqla qeshqerdiki ziyariti dawamida, Uyghurlarning özi bilen dini we siyasiy mesililer üstide sözlishishtin éhtiyat qilghanliqini éytqan.

Melum bolushiche, sichüenlik fotograf lyu yüyang ichkiri ölkilerge éshincha emgek küchi süpitide gu'angju shehirige ishchi qilip apirilghan Uyghur ishchilar bilenmu köp qétim söhbetliship, ularning ehwalini igiligen. U bir yildin artuq waqit Uyghurlar üstide izdinish élip bérish arqiliq “Xitay hökümiti mesilini iqtisad arqiliq hel qilimiz deydu, biraq Uyghurlar puldin bek özining medeniyitige, örp - aditige we dinigha ehmiyet béridiken” dégen yekünni chiqarghan.

Pikir qoshung

Radi'oning ishlitish shertlirige asasen, pikirliringiz tekshürgüchiler teripidin testiqlinishi we muwapiq derijide tehrirlinishi tüpeyli, tor bette derhal peyda bolmaydu. Siz qaldurghan mezmun'gha erkin asiya radi'osi jawabkar bolmaydu. Bashqilarning köz qarishi we heqiqetke hörmet qilishingizni soraymiz.